سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 530

درس دویست و هشتاد و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اجرای برائت در جزء منسی در عبادت

بحث ما در این بود که اگر یک جزئی از اجزاء مأمور به، در حال نسیان ترک شد و از طرفی دلیل اجتهادی ولو اطلاق باشد، در این رابطه نداشته باشیم، و دست ما هم از دلیل لفظی به تمام خصوصیات کوتاه باشد، آیا در اینجا برائت عقلی جریان پیدا می کند بطوری که استفاده بکنیم که جزئیت، اختصاص به حال توجه داشته باشد و در حال نسیان، کمبود جزء، ضربه ای به مأمور به نزند؟

در این رابطه کلام شیخ انصاری(اعلی الله مقامه الشریف) را از کتاب رسایل نقل کردیم که ایشان می فرمودند که«ما کان جزءا فی حال العمد فهو جزء فی حال الغفله» یعنی می فرمودند که نمی شود جزئیت اختصاص به حال عمد داشته باشد. بین جزئیت در حال عمد و جزئیت در حال غفلت، ملازمه تحقق دارد. لازمۀ بیان شیخ این بود که اگر یک جزء به علت غفلت ترک شد، عمل باطل است و حتما باید عمل باوجوداین جزء آورده بشود.