سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 583

را در نظر می گیرد، عزم و جزم و شوق مؤکد در دنبالش است، آن وقت لازمۀ تحقق این مبادی وجود الاکرام است. آن وقت مسألۀ وجود پیش می آید و الا شما در حال تصور معنا ندارد که وجود و اکرام را تصور کنید، اکرام که وجود پیدا نکرده تا تصور شما توجه به وجود پیدا کند.

لذا این مطلب هم به نظر روشن می آید ولو اینکه حالا بعدا در کلام بعضی از محققین، گرفتار خلاف این مطلب می شویم. لکن وجدانا وقتی که ما ملاحظه می کنیم، می بینیم مسأله اینطور است که نسیان یعنی آنچه که مضادّ با اولین مبدأ از مبادی اراده است یعنی آنچه که نمی گذارد طبیعت در ذهن انسان بیاید. لذا منسی در باب اجزا و شرایط و متعلق نسیان بلااشکال طبیعت و ماهیت است. نه مسألۀ وجود در اینجا مطرح است و نه مسألۀ عدم در اینجا می تواند مطرح باشد.

(سؤال... و پاسخ استاد): فرقش را در کلام بعض المحققین ان شاء الله می خوانیم که اگر نسیان در باب اجزا و شرایط متعلق به طبیعت باشد، چه نقشی دارد؟ و اگر متعلق به وجود باشد، چه نقش دیگری دارد؟ و اثر مهمی بر این معنا ترتب پیدا می کند.

پس فعلا ترتیب بحث ما این شد که مقدماتی را در رابطۀ با آن مسألۀ اصلی مطرح کردیم، در بحث بعد، از این مقدمات نتیجه گیری و بعد هم توجهی به کلمات بعضی از بزرگان در این رابطه ان شاء الله می کنیم.

پرسش:

1 - مراد از تعلّق رفع به نسیان، در حدیث رفع را توضیح دهید.

2 - آیا مراد از رفع النسیان، نسیان منشأ است؟

3 - توضیح دهید متعلق نسیان، طبیعت یا وجود یا عدم است؟

4 - آیا تعلق نسیان به وجود السوره یا به طبیعه السوره است؟ شرح دهید.