سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 593

درس دویست و نود و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

حکم زیادۀ عمدی و سهوی در مأمور به

بحثهایی که گذشت، راجع به نقیصۀ جزء و یا نقیصۀ شرط در مأمور به بود. حالا بحثی است دربارۀ زیادۀ در مأمور به زیادۀ عمدی و زیادۀ سهوی. قبل از آنکه وارد حکم زیاده بشویم و ببینیم آیا عقل در جانب زیاده، حکم به بطلان می کند یا حکم به صحّت می کند، یک بحثی در معنا و در حقیقت زیاده واقع شده و این که آیا زیاده در مأمور به، از نظر عقل قابل تصوّر است یا قابل تصوّر نیست؟ آیا بین زیاده و نقیصه، از نظر امکان تحقّق موضوع، فرق وجود دارد یا اینکه بین آنها فرقی وجود ندارد؟

امکان تصور نقیصه از نظر عقل و خصوصیت مرکبات اعتباریه

در باب نقیصه، مسألۀ امکان تحقّق نقیصه به نظر عقل، یک مسألۀ روشن و بدیهی است به این اعتبار که بعد از آنکه مولای امر، اشیاء متعدده ای را به عنوان شیء واحد