سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 21

سابقه را استصحاب کنید، به این کیفیّت، بگویید: قبل از آنکه این زیاده تحقق پیدا کند، قبل از آنکه این مشکوک المانعیه تحقق پیدا کند، از اجزای قبلی آنهایی که قبل از تحقق زیاده وجود پیدا کرد، این اجزا دارای یک صحتی بودند که از آنها تعبیر به صحت تأهلیه می کنیم(حالا توضیح می دهیم که معنی این صحت تأهلیه چیست) اجمالا این معنا قبل از آمدن زیاده در این اجزا، وجود داشت. اگر اجزای لاحقه به آنها ملحق می شد، این مأموربه کاملا در خارج محقق شده بود و عمل به تمام معنا صحیحا تحقق پیدا کرده بود.

قبل از آنکه زیاده بیاید، یک چنین حالتی برای اجزای سابقه وجود داشت. حالا که این مشکوکه المانعیه، این زیاده ای که شما شک در قاطعیّت آن دارید، آمده است، شک می کنید که آیا صحّت تأهلیّه اجزای سابقه که قبل از آمدن زیاده مسلّما تحقق داشت، با آمدن زیاده، از بین رفت یا اینکه این صحت تأهلیه به جای خودش باقی است. بیاییم استصحاب صحت تأهلیّه را جاری کنیم، حکم به بقای صحت تأهلیّه بکنیم به لحاظ اینکه قضیۀ متیقنه ای در کار است و قضیۀ مشکوکه ای و«لا تنقض الیقین بالشک» حکم به اعتبار استصحاب و عدم جواز نقض یقین به شک می کند. اگر استصحاب را اینجوری جاری کنیم آیا اشکالی متوجه این استصحاب هست ؟

فایده نداشتن استصحاب صحّت تأهلیه از نظر مرحوم شیخ(ره)

مرحوم شیخ انصاری(اعلی الله مقامه) در کتاب رسایل فرموده اند: شما نمی توانید این استصحاب را جاری کنید، البته ایشان همۀ فروض متصوره را بیان می کند ولو اینکه بعضی از شقوق اصلا در تقریر کتاب مطرح نبود، لکن به لحاظ اینکه مرحوم شیخ همۀ فروضش را بیان کرده باشد، بیان کرده اند. مرحوم شیخ می فرماید: شما چه چیز را استصحاب می کنید؟ مستصحب شما آیا«صحه کل العباده» است ؟ یا«صحه الاجزاء السابقه»؟ اجزای لاحقه که نیامده است. اگر«صحه کل العباده» را استصحاب می کنید، فرض این است که عبادت هنوز تحقق پیدا نکرده است و بر فرض هم که تحقق پیدا کند، صحت متیقنه ندارد، برای شما مشکوک است که این عبادت صحیح است یا باطل است.

پس اگر مستصحب شما، صحت مجموع عبادت و کل عمل باشد، این حالت سابقه متیقنه ندارد که شما بتوانید استصحاب کنید.

باید بگویید: صحت اجزای سابقه را استصحاب می کنیم، ایشان می گوید: صحت