سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 252

بکند که این یک نفر کیست ؟ مشخصاتش چیست ؟ لیکن می گوید: چه داعی داریم که سؤال بکنیم ؟ هزار نفر را پیش مولا می بریم، ده تا اهل علم می بریم، ده تا بازاری می بریم، ده تا کارگر می بریم، و یقین می کنیم که آنکه مولا می خواهد بین اینها وجود دارد، در حالی که می توانست با یک سؤال از مولا آن فردی که غرض مولا به احضارش تعلّق گرفته است را از مولا بپرسد و احضارش بکند، لیکن به جای اینکه آن یک فرد را بعد از سؤال احضار بکند، برود هزار نفر را پیش مولا بیاورد، مولا بگوید: چرا این کار را کردی ؟ بگوید: من علم اجمالی داشتم که آن که تو می خواستی در بین این هزار نفر وجود دارد! آیا این از نظر عقلا تمسخر و استهزاء به امر مولا و کأنّ مقام مولویت مولا نیست ؟

پس معلوم می شود که تکرار، مستلزم لعب به امر مولاست، و این لعب مخصوصا در مقام عبادات با عبادیت نمی سازد. حالا در مقام توصلیات، یک استهزائی تحقق پیدا کرده است، اما منافات با تحقق ماموربه ندارد اما در باب عبادات منافات دارد، این چه عبودیت است ؟ این چه عبادتی است که ریشه اش استهزاء به امر مولا و تمسخر کردن امر مولا است ؟ لذا در آنجایی که احتیاط ، مستلزم تکرار باشد به عنوان تکرار، این اشکال روی احتیاط شده است. جواب این اشکال و همین طور اشکال بعدی را در درس بعد ان شاء الله عرض می کنیم.

پرسش:

1 - جواب اصلی از اشکال لزوم اطاعت در باب عبادات چیست ؟

2 - فرق بین بعث واقعی و بعث تخیّلی چیست و وجود این فرق، چه فایده ای در ما نحن فیه دارد؟

3 - چرا در انبعاث از بعث احتمالی، اطاعت واضحتری وجود دارد؟

4 - اشکال لزوم استهزاء و لعب به امر مولا از احتیاط در اطراف علم اجمالی را تقریب کنید.