سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 310

را در انحلال و عدم انحلال به دست ما ندادید؟ مگر نگفتید که ما نحن فیه از آن موردی است که انحلال ندارد و علتش را هم تعلّق علم اجمالی به عنوان ذکر کردید آیا در جواب مناقشۀ دوم، علم اجمالی، دیگر متعلق به عنوان نیست ؟ علم اجمالی عوض شد یا با اینکه متعلق به عنوان است مع ذلک منحل شد؟ پس این خلاف آن فرمایش شماست که اگر علم اجمالی به عنوان متعلق بشود قابل انحلال نیست. لذا جمیع بین این فرمایش و آن فرمایش به نظر ما جمع روشنی نمی رسد و یک تهافت و مناقضه ای در آن تحقّق دارد.

نتیجه اینطور شد که ما جمع بین این دو حرف را نمی توانیم بفهمیم. یک دلیل داریم، دو مناقشه در این یک دلیل شده، چطور می شود در جواب از مناقشۀ اول، علم اجمالی این دلیل را متعلق به عنوان بدانیم و غیرقابل انحلال و در جواب از مناقشۀ دوم بگوییم:

«قابل للانحلال و ینحل»؟ این چطوری جمع می شود؟ اگر ما دوتا دلیل می داشتیم، شما بگویید: هردلیلی یک عنوان مستقلی دارد و یک فرض خاصی دارد، اما یک دلیل است، دو مناقشه در رابطه با یک دلیل است و این یک دلیل دیگر دو صورت ندارد. این دلیل، یک صورت دارد، یا علم اجمالی اش«متعلق بالعنوان» و یا نه، اگر هست، در دومی انحلال معنا ندارد، اگر نیست، در اولی معنا ندارد که شما جلوی انحلال را در اولی گرفتید و گفتید: روی تعلّق علم اجمالی به عنوان، ما نمی گذاریم این علم اجمالی انحلال پیدا بکند.

خلاصۀ بحث

نتیجتا هردو مناقشه به این دلیل وارد است، برای اینکه جواب ایشان از مناقشۀ اول، نتوانست جواب صحیحی باشد و جوابشان از مناقشۀ دوم هم نتوانست، لکن روی مبنای ما، ما جواب از مناقشۀ دوم را قائلیم برای اینکه ما انحلال را مطلقا قبول کردیم گفتیم:

می خواهد متعلق به عنوان باشد، می خواهد متعلق به عنوان نباشد. در آن دو مثالی که در مسألۀ قطیع از غنم مطرح کردند، گفتیم: ما در هردو قائل به انحلال هستیم، چه علم اجمالی به موطوئیت یک تعداد مرددی پیدا بکند و چه علم اجمالی به موطوئیت یک عنوان پیدا بکند، ما در هردو قائل به انحلال بودیم و می گفتیم: این عنوانها مانع از تحقّق نمی شود.

لکن جوابی که از اصل دلیل دادیم این بود که گفتیم: این دلیل اصلا به ما ارتباطی