سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 407

این است که می گوید: «محمد بن علی بن الحسین باسناده عن الحسن بن زیاد الصیقل» این حسن بن زیاد صیقل کثیر الروایه است لکن مدح و ذمی چندان دربارۀ اش وارد نشده ولی می شود به روایتش اعتماد کرد. ایشان نقل می کند«عن أبی عبیده الحظّاء» که این شخص هم ثقه و مورد اعتماد است. «قال: قال: أبو جعفر علیه السلام کان لسمره بن جندب، نخله فی حائط ابن فلان فکان اذا جاء الی نخلته» چشم چرانی می کرد«ینظر الی شیء من اهل الرجل، یکره الرجل» آن رجل از این کار بدش می آمد، «قال: فذهب الرجل الی رسول الله فشکی، فقال: یا رسول الله! انّ سمره یدخل علیّ بغیر اذنی فلو أرسلت الیه» اگر شما دنبالش بفرستید«فأمرته أن یستأذن حتی تأخذ اهلی خدرها منه»، استیذان بکند تا اهل من خدر و حجاب خودش را بگیرد و خودش را محجبه بکند. «فأرسل الیه رسول الله فدعاه فقال: یا سمره! ما شأن فلان یشکوک و یقول: یدخل علیّ بغیر اذنی فتری من أهله ما یکره ذلک ؟ فأذن اذا انت دخلت»، وقتی که می خواهی وارد بشوی چه مانعی دارد که استیذان بکنی ؟ «ثمّ قال رسول الله: یسرّک ان یکون لک عذق فی الجنه بنخلتک ؟» دوست داری که در مقابل این نخله، خداوند یک نخله ای در بهشت به تو بدهد و مربوط به تو باشد؟ «قال: لا، قال: ثلاثه ؟» سه تا نخله در بهشت خدا به تو بدهد؟ «قال: لا». «قال: ما أرایک یا سمره الاّ مضارّا.» دیگر در اینجا تعبیر«لا ضرر و لا ضرار» نشده، یک عنوان«مضارّ» تطبیق بر این سمره بن جندب شده و در دنبال این عنوان «مضارّ» رسول خدا یک حکمی صادر کردند و آن این است که«اذهب یا فلان! فاقطعها» برو این نخله را قطع بکن«و اضرب بها وجهه»، بزن پیش رویش به زمین و بینداز پیش چشمش هرکاری که می خواهد بکند.

پس تا اینجا ملاحظه فرمودید که از نظر اینکه روایاتی که بعضی هایش کاملا موثقه است و بعضی هایش هم قابل اعتماد است و بعضی هایش ولو اینکه مرسله است لکن چون مفادش با مفاد دیگران در اصل قصه اشتراک دارد، نمی شود تردید کرد که یک چنین مسأله ای بوده و در دوتای اینها یکی«لا ضرر و لا ضرار» بود و یکی هم«لا ضرر و لا ضرار علی مؤمن» بود، در یکی دیگر هم تطبیق عنوان«مضارّ» بر سمره بن جندب.

نفس همین را ما می توانیم به عنوان مدرک برای«لا ضرر و لا ضرار» قرار بدهیم برای اینکه عرض کردیم: عمده، آن روایت موثقه ای است که مشایخ ثلاثه روایت کرده اند و در آن روایت کلمه«لا ضرر و لا ضرار» وجود دارد.