سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 416

می گویید: زید گفت که امام چنین فرمود. اما اگر واسطه به نظر شما واسطه ای است که اصلا احتمال کذب دربارۀ او نمی دهید، صددرصد مورد اعتماد شماست، همین مطلب را که شما از امام نشنیده اید و با چنین واسطه شنیده اید، نسبت به امام می دهید، می گویید:

امام چنین فرمود. اگر از شما بپرسند که شما شنیدید که امام چنین فرمود؟ می گویید: اصلا من تردیدی در صحت نقل آن واسطه ای که بین من و امام است، ندارم. به خودتان اجازه می دهید که با وجود واسطه، مطلب را مستقیما اسناد به امام بدهید.

اینجا همین طور است، یک وقت صدوق می گوید که«روی انّ النبی قال کذا» یعنی من تعهدی ندارم، روایتی این حرف را می زند و چون راوی هم برای شما مشخص نیست، حجیت ندارد. اما یک وقت صدوق می گوید: «قال النبی» این اسناد به رسول خداست، با آن فاصله ای که بین صدوق و رسول خدا وجود دارد و با آن شدت احتیاطی که در مثل صدوق موجود است. یک وقت من طلبه می گویم: «قال رسول الله»، خوب من خیلی آدم متحفظی نیستم، اما صدوق می گوید: «قال رسول الله» لذا این روایات برای ما حجت است ولو اینکه هیچ سندی هم در اینجا ذکر نشده است. این یک مرتبه قویۀ از اعتماد است یعنی در حقیقت صدوق می خواهد بگوید: این رواتی که در این روایت بین من و رسول خدا هستند، مورد کمال اعتماد من هستند. اگر صدوق این روات را اینجوری مورد کمال اعتماد قرار داد، چه فرق می کند بین این و بین اینکه نجاشی بگوید:

«فلان ثقه»؟ چطور اگر نجاشی گفت: «فلان ثقه»، شما فوری ترتیب اثر می دهید، می گویید: نجاشی توثیق کرده است. اگر شیخ در کتاب رجالش بگوید: «فلان ثقه» فوری ترتیب اثر می دهید. این بالاتر از آن«ثقه» هایی است که در کتب رجالیه نسبت به ثقه ها ملاحظه می فرمایید.

مرسله صدوق(ره) نسبت به مدرک قاعده لا ضرر

پس عبارت این است: «قال صاحب الوسائل قال الصدوق:» صدوق می گوید که«قال النبی(صلی الله علیه و آله): الاسلام یزید و لا ینقص» اسلام اضافه می کند، لکن کم نمی کند. حالا می گویم مقصود چیست ؟ «قال:» باز صدوق می گوید: «و قال:» یعنی رسول خدا فرموده است: «لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» این را صدوق به صورت اسناد الی رسول الله می گوید. بعد دنبال این عبارتی است که معلوم نیست که این عبارت از رسول