سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 417

الله است یا از صدوق است، چون صدوق گاهی در دنبال روایت، نتیجه گیری هایی دارد و آن«لا یزیده شرّا» است. اگر این از رسول الله باشد، این باید به«لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» ارتباط پیدا کند، اما اگر مال صدوق باشد، این استفاده ای است که در دنبال این دو روایت کرده است و امکان هم دارد که مربوط به جمله اول رسول خدا باشد که فرمود:

«الاسلام یزید و لا ینقص». حالا این«یزید و لا ینقص» معنایش چیست ؟

روایت را در ابواب موانع ارث نقل کرده اند، به این مناسبت، معنای روایت این است:

شما می گویید: یکی از موانع ارث، کفر است یعنی اگر مسلمانی بمیرد و بچۀ کافری داشته باشد، این بچۀ کافر، ارث مسلمان را نمی برد، برای اینکه در باب ارث موانعی هست که یکی از موانعش هم عبارت از کفر است. حالا عکس آن چطور؟ اگر کافری بمیرد و وارث مسلمانی داشته باشد، اینجاست که«الاسلام یزید و لا ینقص» پیاده می شود و می گوییم: مسلمان بودن که برای آدم محرومیت نمی آورد، مسلمان بودن چیزی به انسان می دهد نه اینکه چیزی از جیب انسان ببرد، لذا اگر وارث مسلمان بود و میّت، کافر بود، هیچ مسأله ای مطرح نیست. وارث مسلمان ارث خودش را کاملا می برد بدون اینکه مسلمان بودن نسبت به میّت کافر، مانعیت از ارث داشته باشد. پس این«الاسلام یزید و لا ینقص» در مقابل کفر است. کفر، محرومیت آور است و به عنوان مانع ارث مطرح است اما اسلام دیگر به عنوان مانع الارث هیچ نقشی ندارد. این هم یک روایت.

روایت کافی درباره سند لا ضرر

روایت دیگر را کافی در کتاب المعیشه باب الضرار حدیث چهار نقل کرده است و سندش هم بد نیست. «هارون بن حمزه القنوی» نقل می کند«عن أبی عبد الله(علیه السلام)»، جریان این است«فی رجل شهد بعیرا مریضا» بعیر مریضی را برای فروش آورده بودند، پیداست که قیمت بعیر مریض خیلی کم است برای اینکه احتمال مرگ در آن داده می شود«فی رجل شهد بعیرا مریضا و هو یباع فاشتراه رجل بعشره دراهم» کسی پیدا شد و گفت: من این را به ده درهم می خرم که ده درهم یک دینار می شود. «فجاء و أشرک فیه رجلا بدرهمین» این که شتر را ده درهم خریده بود، رفت شریکی هم برای خودش پیدا کرد، آن شریک گفت: من دو درهم به تو می دهم، لکن این بعیر مریض است، این را باید الان ذبح کرد و کلکش را کند. در مقابل این دو درهم، سر و پوست این