سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 43

الکتاب را هم فراموش کرده، آیا حدیث«لا تعاد» اینجا می تواند پیاده بشود و به این آدم بگوید: تو فاتحه الکتاب را نخوان ؟ چه وقت حدیث«لا تعاد» یک چنین مفادی را دارد؟ لااقل باید محل فاتحه الکتاب، گذشته باشد بطوری که دیگر«لا یمکن الرجوع الیه و لا یمکن تدارکه» مثل اینکه در رکوع متوجه بشود که فاتحه الکتاب را ترک کرده، آنجا می شود«لا تعاد» را در همان حال رکوع پیاده بکنیم، بگوییم: این نماز صحیح است، نمازت را ادامه بده و دیگر لازم نیست که این نماز تکرار بشود، اما در هنگام شروع در نماز، ایشان می فرماید که حدیث«لا تعاد» نسبت به شروع در نماز، دیگر معنا ندارد پیاده بشود، معنا ندارد«لا تعاد» هنگام شروع را دلالت بکند.

دلیل خروج عامد ملتفت و بعضی از موارد جهل از حدیث«لا تعاد»

لذا ایشان می فرماید با توجه به این مقدمه ما چند مورد را خارج می کنیم: یکی: عامد ملتفت را. عامد ملتفت، می خواهد از«لا تعاد» در همان هنگام شروع استفاده بکند. در همان دخول در نماز می خواهد از آن استفاده بکند. عرض کردیم یک نکته ای در کلام ایشان راجع به عامد ملتفت هست و آن همین نکته است. البته آن نکته ای که ما عرض کردیم ولو اینکه این حرف هم به او برمی گردد لکن او روشن تر و استدلالی تر است. لذا می فرماید: عامد ملتفت را نمی توانیم به لحاظ دخول در نماز، مشمول حدیث«لا تعاد» بدانیم و همین طور کسی که شک دارد در اینکه مثلا فاتحه الکتاب جزئیت دارد یا ندارد؟ از همان هنگام دخول در نماز، این شک برایش مطرح است که فلان شیء شرطیت دارد یا ندارد و باز کسی که شک دارد در اینکه فاتحه الکتاب را اتیان کرده یا نکرده که این شک، همان جهل بسیط است منتها جهل بسیط یک وقت متعلق به حکم است یعنی نمی داند که اصلا فاتحه الکتاب جزئیت دارد یا ندارد؟ یک وقت جهل بسیط متعلق به موضوع است یعنی نمی داند که فاتحه الکتاب را اتیان کرده و ایجاد کرده یا نکرده است ؟ ایشان می گوید: کسی که یک چنین شکی دارد«سواء کان بالحکم أو بالموضوع» نمی تواند پشتوانه خودش را«لا تعاد» قرار بدهد، باید به قواعد دیگر مراجعه بکند و به مراجع دیگر مراجعه بکند مثل اینکه کسی شک دارد در اینکه لباسش طهارت دارد یا ندارد، این اگر می خواهد وارد نماز بشود، مجوّز دخولش حدیث«لا تعاد» نیست، مجوّز دخولش استصحاب طهارت لباس است. قبلا لباسش طاهر بوده حالا«فی حال الدخول