سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 433

پیدا نکرده و ضرر به این تدارک می شود، به این مرتفع می شود. اما کجای لا ضرر اقتضا می کند که علاوۀ بر اینکه شریک اول می تواند معامله را فسخ کند، می تواند خودش را هم داخل در این معامله کند و جانشین مشتری قرار بدهد؟ کجای«لا ضرر» چنین اقتضایی دارد که شما حق الشفعه را معلل به لا ضرر کردید؟ لذا این هم مؤید و دلیلی خواهد شد بر اینکه مسألۀ شفعه در ذیلش«لا ضرر و لا ضرار» نبوده و بین مسألۀ شفعه و«لا ضرر و لا ضرار» هیچ گونه ارتباطی تعلیلا که به حسب ظاهر هم مسأله علیت مطرح است، وجود نداشته است.

مرحوم شیخ الشریعه اصفهانی(ره) که به نام شریعت اصفهانی معروف است و مرد ملاّی متتبع آشنای با روایات و احادیث است و معاصر مرحوم سید محمد کاظم طباطبایی یزدی بوده و ظاهرا بعد از ایشان در یک برهۀ مختصری هم مرجعیّت پیدا کرده، در حدود سنه 1340 هجری وفات کرده، یعنی چند سال بعد از فوت مرحوم سید محمد کاظم یزدی. ایشان به لحاظ تتبّع کاملی که در روایات دارد و از این راه استفاده های سرشاری فرموده، اینجا راهی را طی کرده، غیر از حرفهایی که زدیم، و از آن راه می خواهد ثابت کند که در ذیل قضیۀ شفعه، «لا ضرر و لا ضرار» نبوده، بلکه«لا ضرر و لا ضرار» هیچ گونه ارتباطی به مسألۀ شفعه نداشته ولو اینکه در مقام نقل روایت دنبال هم ذکر شده، اما دنبال هم ذکر شدن در مقام نقل روایت است. ایشان می خواهد شاهدی پیدا کند که ارتباطی بین این دو مسأله وجود نداشته است.

شاهد بر عدم ارتباط لا ضرر با حق شفعه از نظر شیخ الشریعه(ره)

ایشان می فرماید: دو روایت یکی بین اهل تسنن و یکی بین شیعه معروف بوده به اینکه این دو روایت قضایای رسول خدا، یعنی اینهایی که به صورت«قضی رسول الله صلی الله علیه و آله» است را نقل کرده که بعد ان شاء الله روی کلمه«قضی» بحثی خواهیم داشت. یک روایت بین اهل تسنن معروف است که این روایت، روایت عباده بن صامت است. که قضایا و اقضیه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در این روایت عباده بن صامت، جمع آوری شده، «قضی رسول الله بین اهل المدینه کذا، قضی رسول الله بین اهل البادیه کذا، قضی رسول الله مثلا ان لا ضرر و لا ضرار، قضی رسول الله کذا و کذا» تمام قضایا یعنی آنهایی که به صورت«قضی رسول الله» مطرح بوده، در این روایت