سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 438

رسول الله بین اهل المدینه کذا و بین اهل البادیه کذا»، اینها در روایت عباده بن صامت هم نقل شده. تصادفا به عین همین الفاظ و به عین همین عباراتی که در روایت عقبه بن خالد است، از طریق شیعه در روایت عباده بن صامت هم نقل شده فقط فرقش این است که مسألۀ«لا ضرر و لا ضرار» در ذیل این دو در روایت عباده بن صامت، وجود ندارد، اما «لا ضرر و لا ضرار» در روایت عقبه بن خالد هم در ذیل داستان شفعه وجود دارد و هم در ذیل داستان منع فضل الماء وجود دارد و در روایت عباده بن صامت، «لا ضرر و لا ضرار» به صورت یک قضاء مستقل از رسول خدا نقل شده، بدون اینکه ذیل یک جریانی باشد و ارتباط به یک جریانی داشته باشد.

بعد می فرماید که آیا این احتمال را نمی دهیم که«لا ضرر و لا ضرار» در ذیل حدیث شفعه بوده، لکن عباده بن صامت آن را حذف کرده باشد؟ حذف این، چه نفعی برای عباده بن صامت دارد؟ و بودنش چه ضرری برای عباده بن صامت دارد که احتمال بدهیم که عباده بن صامت عمدا این«لا ضرر و لا ضرار» را از ذیل حدیث شفعه خارج کرده و همین طور از ذیل حدیث منع فضل الماء؟ می فرماید: ما وقتی که در روایات دیگر عباده بن صامت تتبع کردیم، او را از نظر روایت، در کمال اتقان و ضبط یافتیم، پس این احتمال خیلی بعید است که عباده بن صامت عمدا«لا ضرر و لا ضرار» را از ذیل حدیث شفعه و حدیث منع فضل الماء اسقاط کرده باشد.

پس اینها همه این را تأیید می کند که وقتی که شما در ذیل حدیث شفعه در روایت عقبه بن خالد به«لا ضرر و لا ضرار» برخورد می کنید، اطمینان پیدا کنید که این حکم مستقلی بوده، کأن یک حکمی بوده است غیرمرتبط به حدیث شفعه، چون بعدا هم می گوییم که استقلالش را هم نمی توانیم ثابت کنیم. آنچه که الان در مقام اثبات آن هستیم، این است که تذیّل حدیث شفعه به این ذیل، امر غیرثابتی است. نمی خواهیم بگوییم: مسلّم العدم است بلکه می خواهیم بگوییم: دلیل بر اثباتش نداریم. دلیلی نداریم که این معنا را ثابت بکند که«لا ضرر و لا ضرار» در ذیل حدیث شفعه وارد شده و در رابطه با حکم شفعه و جریان حکم شفعه و حق شفعه است. فعلا می خواهیم این را ثابت کنیم.

بعد می فرماید: راهش این است که شما از همین راه، اطمینان پیدا کنید. چرا این معنا در روایت عباده بن صامت نیست و در روایت عقبه بن خالد با اینکه عباراتش هم در