سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 44

فی الصلاه» شک کرده که طهارت لباس در کار هست یا در کار نیست ؟ اینجا«لا تنقض الیقین بالشک» است که به این اجازۀ دخول در نماز می دهد و الاّ«لا تعاد» به عنوان مجوّز دخول در نماز مطرح نیست.

بعد ایشان می فرماید: بله؛ اگر جهل، جهل مرکب باشد، که در جهل مرکب پای اعتقاد به خلاف مطرح است مثل اینکه معتقد است اصلا فاتحه الکتاب جزئیت ندارد، معتقد است که طهارت لباس شرطیت ندارد یا در رابطۀ با موضوعش معتقد است که فاتحه الکتاب را خوانده یا طهارت لباس را تحصیل کرده، در جهل، ممکن است کسی خیال بکند که حدیث«لا تعاد» جهل را می گیرد لکن ما می خواهیم اینجا هم همان حرف را بزنیم. در جهل به موضوعش می پذیریم اما در جهل به حکمش نمی پذیریم. اگر کسی معتقد است که«فاتحه الکتاب لیس جزء للصلاه» ایشان می گوید: حدیث«لا تعاد» اینجا نقش ندارد برای اینکه اگر حدیث«لا تعاد» را بخواهیم اینجا پیاده بکنیم، بازگشتش به این مسأله می شود که جزئیت فاتحه الکتاب مشروط به علم به جزئیت فاتحه الکتاب است یعنی اگر کسی عالم به جزئیت باشد، فاتحه الکتاب برایش جزئیت دارد اما اگر کسی معتقد به عدم جزئیت فاتحه الکتاب شد، دیگر فاتحه الکتاب جزئیت ندارد. در حقیقت، مسألۀ جزئیت را منحصر کنیم به کسی که عالم به جزئیت است. ایشان می فرماید: برگشت این به تصویب است که اجماع برخلاف آن قائم شده، و اخبار دلالت بر خلاف آن تصویب دارد. این بیان ایشان مختصری توضیح دارد که در کتاب الصلاه مطالعه بفرمایید، قدری توضیح بدهیم، ببینیم کلام ایشان قابل مناقشه هست یا نیست ؟

پرسش:

1 - آیا ثبوتا حدیث«لا تعاد» شامل عالم عامد می شود؟ توضیح دهید.

2 - آیا از نظر مقام اثبات حدیث لا تعاد عالم عامد را شامل می شود؟ چرا؟

3 - دلیل محقق حائری(ره) بر عدم دلالت حدیث«لا تعاد» نسبت به جهل و نسیان حکم چیست ؟

4 - دلیل خروج عامد ملتفت و بعضی از موارد جهل از حدیث لا تعاد از نظر محقق حائری(ره) چیست ؟