سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 440

ایشان این را شاهد می گیرد بر اینکه اینها در حقیقت دو روایت نیستند بلکه اینها و همین طور تمام روایات عقبه بن خالد که قضایای رسول خدا را نقل کرده، روایت واحده بوده، مثل روایت عباده بن صامت، منتها بعدی ها مثل کلینی چون می خواسته کتابش را روی ابواب فقه ترتیب بدهد، یک تکۀ روایت را در باب شفعه نقل کرده، یک تکۀ روایت را در باب احیاء الموات که مربوط به فضل الماء و فضل الکلاء است، نقل کرده که در حقیقت می شود گفت: تقطیع از کلینی یا از آنهایی که بین کلینی و محمد بن یحیی واسطه بوده اند حاصل شده، اما خود عقبه بن خالد بروایه واحده قضایای رسول خدا را از امام صادق(صلوات الله علیه) در یک جا نقل کرده است.

البته این بیان مرحوم شریعت اصفهانی و همین طور محقق نائینی(اعلی الله مقامهما الشریف)، به نفع ماست. ما هم دلمان می خواهد که این معنا درست شود که«لا ضرر و لا ضرار» در ذیل حدیث شفعه نباشد، در ذیل حدیث منع فضل الماء نباشد لکن همان طوری که سیدنا الاستاذ الامام(ره) اشاره فرمودند، این بیان از دو نظر قابل مناقشه است:

عدم ذکر تمام قضایای رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در روایت عقبه خالد

یک نظر این است که اولا این روایت عقبه بن خالد با اینکه در ابواب متفرقه، تقطیع شده، مع ذلک مجموعش شاید مبیّن بیشتر از ده تا قضایای رسول خدا نباشد. فقط شاید عقبه بن خالد ده تا از قضایای رسول خدا را نقل کرده باشد و الا همان طوری که خود مرحوم شریعت اصفهانی فرمودند، یک قسمت زیادش را سکونی نقل کرده و تصادفا نوع روایات سکونی هم همین قضایای رسول خدا را دلالت دارد، مخصوصا در باب حدود و دیات که سکونی در این رابطه فراوان روایت دارد و غیر از عقبه بن خالد و غیر سکونی، روات دیگری هم هستند که بعضی از قضایای رسول خدا را نقل کرده اند. در حقیقت ما در این رابطه امتیازی نمی توانیم برای عقبه بن خالد قائل شویم. عقبه بن خالد تقریبا ده تا از قضایای رسول خدا را نقل کرده، نه تمام قضایا به خلاف روایت عباده بن صامت که ظاهرش این است که تمام یا کثیری از اقضیه رسول خدا را نقل کرده است.

واقع مسأله این است که عقبه بن خالد هم مثل سایر محدثین دارای کتاب حدیث بوده که در این کتاب حدیث صدها روایت دارد، در بین این صدها روایت، چندتا روایتش هم قضایای رسول خدا را نقل کرده، آیا این سبب می شود که ما برای عقبه بن خالد، امتیازی