سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 47

رکع، وارد شده می بینیم که تعبیر به تمامیت شده، می فرماید: «تمت صلاته» معنایش این است که این نماز بدون فاتحه برای ناسی فاتحه، مثل همان نماز مع الفاتحه است برای کسی که ناسی نباشد. یک چنین مطلبی را ایشان در مقدمه اولی ذکر کردند و عمدۀ استفاده را هم از همین مقدمۀ اولی می خواستند بفرمایید. حالا ببینیم این مقدمه اولی به این ترتیبی که ایشان از آن استفاده کردند درست است یا نه ؟

بررسی دلالت حدیث«لا تعاد» بر صحّت واقعیه

در حدیث«لا تعاد» بعد از آنکه می فرماید: «لا تعاد الصلاه الاّ من الخمسه، الوقت و القبله و الرکوع و السجود و الطهور» دنبال این، یک علتی ذکر شده، مطلب و حدیث به همین مقدار، خاتمه پیدا نکرده، یک علتی ذکر شده که چرا«لا تعاد»؟ چرا اعاده لازم نیست ؟ امام علتی در دنبالش ذکر کرده که این علت، گویای بعضی از مسائل است.

می فرماید: «لأن القرائه سنه و التشهّد سنه و السنه لا تنقض الفریضه» چرا غیر از این پنج تا موجب اعادۀ نماز نمی شود؟ چرا تشهدی که جزء این پنج تا نیست، موجب اعاده نمی شود؟ چرا قرائتی که جزء این پنج تا نیست، موجب اعاده نمی شود؟ می فرماید: برای اینکه تشهد، سنّت است و قرائت، سنّت است و سنّت نمی تواند فریضه را نقض بکند.

اینکه می فرماید: «لأن التشهد سنّه» این سنّت به معنای استحباب نیست، که روایت بخواهد بفرماید: تشهّد، یک امر مستحبی است، قرائه الفاتحه هم یک امر مستحبی است و مستحب نمی تواند فریضه را نقض بکند و شما که اخلال به فریضه نکردید، اخلال به مستحب کردید و اخلال به مستحب، موجب اعادۀ نماز و لزوم اعاده نخواهد بود؛ مطلب به این معنی نیست، برای اینکه ما دلیل داریم بر اینکه تشهّد در نماز وجوب دارد، دلیل داریم بر اینکه فاتحه الکتاب در نماز لزوم دارد، پس چرا از اینها تعبیر به سنّت می شود؟

بررسی روایت«السنّه لا تنقض الفریضه»

اینجا احتمالاتی هست لکن یک احتمالی که الان به نظر می آید این است که مقصود از این سنّت، یعنی چیزی که با عمل پیغمبر(صلی الله علیه و آله) وجوب پیدا کرده، مثل همان فرض الله و فرض النبی، که در باب رکعات صلاه در بعضی از روایات ذکر شده.

احتمال قریب این است که مقصود از این سنّت هم یعنی چیزی که با عمل رسول خدا