سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 486

درس سیصد و پنجاه و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

خلاصۀ سخن مرحوم نایینی(ره) در مورد حقیقی بودن استعمال لا ضرر

مرحوم نایینی فرمودند: منفی، عبارت از حکم ضرری است و در رابطۀ با حکم ضرری اینطوری توضیح دادند که بعضی از احکام واقعا خودشان ضرری هستند و در حقیقت بین آن حکم و بین ضرر هیچ گونه واسطه ای وجود ندارد.

مثل لزوم معاملۀ غبنیّه، اگر شارع بخواهد حکم بفرماید به اینکه معاملۀ غبنی، لازم است و کسی نمی تواند این معامله را فسخ کند، نفس این حکم، ضرری است.

دیگر واسطه ای ندارد و حالت انتظاری در او وجود ندارد.

نفس این که بیع غبنی لازم باشد و مغبون، حق فسخ نداشته باشد ضرری.

فرمودند: بعضی از احکام اینطوری است که ارتباط بین حکم و ضرر، خیلی روشن است.

اما بعضی از احکام مثل مسألۀ ایجاب الوضوء در آنجایی که وضو ضرری باشد،