سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 495

درس سیصد و پنجاه و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

این بیانی که مرحوم محقق نایینی(ره) داشتند برای اینکه لا ضرر از یک طرف دلالت بر نفی حکم ضرری کند، و از طرفی، این دلالت علی نحو الحقیقه باشد، آن هم حقیقت خالصه نه حقیقت ادعائیّه، با ملاحظۀ بحثهایی که شد به جایی نرسید. حالا از مرحله حقیقت که پایین تر بیاییم، آیا مسألۀ حقیقت ادعائیّه را مطرح کنیم آن طوری که مرحوم محقق خراسانی صاحب کفایه بیان فرمودند؟ یا بگوییم: این مجاز به این کیفیّت است که لفظ موضوع للمسبب، بر سبب اطلاق شده است، به علاقۀ سببیّت ؟ یا اینکه بگوییم: چون که چیزی اینجا حذف شده است و در تقدیر هست، مجاز در تقدیر تحقق پیدا می کند؟ اینها را باید بررسی کنیم و ببینیم نتیجه در باب لا ضرر به کجا منتهی می شویم ؟

بررسی حقیقت ادعائیه در معنای لا ضرر

اما نسبت به مسألۀ حقیقت ادعائیّه؛ خلاصه و درعین حال توضیح بیان مرحوم آخوند