سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 511

درس سیصد و پنجاه و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

لزوم تخصیص اکثر از خروج احکام ضرریه از لا ضرر

بنابراین که لا ضرر، حکم ضرری را نفی بکند، مواجه با یک اشکال مهمی است و آن، کثرت احکام ضرریّه ای است که در اسلام ثابت است و لا ضرر هم نمی تواند آنها را نفی کند و بلکه تعداد آنها، اکثر از آن مقداری است که در قاعدۀ لا ضرر باقی می ماند و اگر بخواهیم آنها را از قاعدۀ لا ضرر به صورت تخصیص بیرون بیاوریم، تخصیص اکثر لازم می آید.

مرحوم شیخ(علیه الرحمه و الرضوان) در جواب از این اشکال فرمودند: اگر تخصیص اکثر به عنوان واحد باشد و به عنوان یک قدر جامعی باشد ولو اینکه قدر جامع، تفصیلا برای ما شناخته نشده باشد، همین کفایت می کند در اینکه تخصیص اکثر از استهجان خارج بشود و دیگر مانعی نداشته باشد.

محقق نایینی(اعلی الله مقامه الشریف) این حل اشکال را از شیخ نپسندیدند با آن