سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 538

اینجا سیدنا الاستاذ الاعظم الامام(ره) یک تحقیقی در معنای«لا ضرر» فرموده اند و یک بیانی در این رابطه دارند که ما بیان ایشان را عرض می کنیم، ببینیم آیا این بیان در مقایسه با معانی دیگر که گفته شد، چه وضعی دارد و آیا خالی از مناقشات هست و یا خالی از مناقشات نیست ؟

ایشان می فرمایند: ما لای لا ضرر را(لاء) دال بر نهی می گیریم همان طور که مرحوم شریعت اصفهانی در این جهت با ما موافق بودند اما آنطوری معنا نمی کنیم، با توجه به دلالت«لا ضرر» بر نهی، یک معنای دیگری داریم و آن این است که روی معنای مرحوم شریعت اصفهانی، نهی در«لا ضرر»، یک نهی الهی بود، یک نهی در ردیف سایر نواهی و سایر احکام بود؛ یعنی همان طوری که خداوند، احکام و مقرراتی و اوامر و نواهی دارد، یکی از مقررات الهیّه و دستورات الهیّه، «لا ضرر و لا ضرار» بود. در حقیقت لا ضرر و لا ضرار، روی معنای شریعت اصفهانی مثل«لا یحل شرب المسکر» و مثل حرمت ربا از نظر اصل حرمت بود؛ یعنی در ردیف همان احکام الهیه و مقررات الهیه واقع می شد اما ما اینطوری نمی گوییم. ما لاء«لا ضرر» را ناهیه می دانیم و می گوییم: نهی از ضرر می کند، اما این نهی، نهی کننده اش کیست ؟ و در چه مقامی واقع شده است و در رابطۀ با چه منصب و مقامی، تحقق پیدا کرده است ؟

ایشان می فرمایند: این نهی، نهیی است که مربوط به خود نبی اکرم است و در رابطۀ با مقام حکومت و مقام سلطنتی است که خداوند تبارک و تعالی برای نبی اکرم، قرار داده است. پس«نهی مولوی» اما«لا الهی بل نبوی صادر من مقام الحکومه». باید یک سری مسائلی روشن بشود تا این معنا روشن بشود.

بررسی مناصب رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)

یکی از مسائلی که باید روشن بشود، این است که ببینیم نبی اکرم(صلی الله علیه و آله) دارای چه مناصب و مقاماتی بوده اند؟ آیا نبی اکرم تنها دارای یک منصب بوده است، دارای یک مقام بوده است یعنی همان که ما از آن تعبیر به نبوت می کنیم و در تعبیر فارسی، از آن تعبیر به پیامبری و پیغامبری می کنیم ؟ آیا مسأله اینطور است ؟ یا این که آنچه که ما از روایات و حتی از آیات استفاده می کنیم، این است که نبی اکرم، دارای سه مقام و سه منصب بوده اند و هریک از این مناصب و مقامات، خودش دارای احکام و