سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 80

فرض کنید که سورۀ عزیمه یعنی سوره های سجده را خواند و به عنوان آیۀ سجده، سجده عزیمه را انجام داد، روی قاعده این زیاده نیست، عنوان زیاده اینجا تحقق پیدا نمی کند برای اینکه وقتی که قصد می کند یک عنوان دیگری مثل عنوان شکر را، معنایش این است که ارتباط این را با صلاه قطع می کند، وقتی که ارتباطش را با صلاه قطع کرد دیگر به چه مناسبت این زیادۀ در صلاه باشد؟ به چه مناسب زیادی در مکتوبه تحقق پیدا بکند؟

بررسی تعلیل موجود در روایت«لانّ السجود زیاده فی المکتوبه»

بعد می فرمایند: ما این حرف را زدیم، ولی گرفتار یک مشکله ای هستیم در اینجا، و آن مشکله این است که در بعضی از روایاتی که می گوید: نباید سورۀ عزیمه در نماز خوانده بشود، و آن سور اربعی که در آنها سجدۀ واجبه وجود دارد، نباید در نماز خوانده بشود، در بعضی از روایاتش یک تعلیلی ذکر کرده است. آن تعلیل این است که می گوید:

چرا ما می گوییم که نباید به جای«قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَدٌ» سورۀ عزیمه خوانده بشود؟ می گوید:

«لأنّ السجود زیاده فی المکتوبه» برای اینکه وقتی که آیۀ سجده خوانده شد و در دنبالش سجدۀ عزیمه تحقق پیدا کرد با این سجدۀ عزیمه، زیادی در مکتوبه تحقق پیدا می کند. و این با حرف ما مخالف است، برای اینکه ما می گفتیم که اگر به این سجدۀ زایده، یک عنوان دیگری را قصد بکند، این مانع از تحقق زیاده است، کسی که دنبال آیۀ سجده، سجده می کند، او به عنوان خواندن آیۀ سجده انجام می دهد، و به قصد سجدۀ عزیمه تحقق پیدا می کند، پس ما با این تعلیلی که در این روایت وارد شده است چه کنیم ؟

بعد می فرماید: بله، ممکن است که بگوییم: این زیاده ای که از سنخ اعمال نماز در نماز تحقق پیدا می کند، یک وقت این زیاده کأنه یک مجموعه ای است، یک عنوان مستقلی دارد، یک اسم خاصی دارد، و به تعبیر دیگر: یک حافظ وحدتی در آن وجود دارد(که حالا مثالش را می زنیم) یک وقت هم این است که این زیاده از سنخ اعمال نماز است بدون اینکه یک عنوان مستقلی داشته باشد، مثل اینکه یک امر جزئی است، بدون اینکه یک مجموعه ای باشد که دارای حافظ وحدتی باشد.

می فرماید: اگر زیاده در عین اینکه از سنخ اعمال نماز است یک عنوان مستقل حسابی داشته باشد، مثل اینکه یک شخصیتی داشته باشد، یک حافظ وحدتی داشته باشد، این