سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 85

سجده در این نماز مستقل تحقق پیدا می کند، این عنوان زیاده ندارد؟ «هذه لیست زیاده»؟ آیا اگر ما باشیم و خودمان بما انّنا من اهل العرف، بخواهیم این مسأله را به این صورت مطرح بکنیم، این قابل قبول است که یک سجده، زیاده است اما یک نمازی که حداقّل چهار سجده دارد و گاهی اگر نماز چهار رکعتی باشد، هشت تا سجده در آن تحقق پیدا می کند، این زیاده نیست ؟! روی معیارهایی که دست ما هست، ما نمی توانیم چنین حرفی بزنم و یک چنین فرقی را ذکر کنیم.

بررسی تعلیل«لانّ السجود زیاده فی المکتوبه»

اما اگر روی ملاک آن تعلیلی که در آن روایات وارد شده است که می گوید: «السجود زیاده فی المکتوبه»، می گوید: سورۀ سجده در نماز به جای قُلْ هُوَ اللّهُ نخوانید، برای اینکه لازمه خواندن سوره سجده، سجده کردن در دنبال آیۀ سجده است و این سجده زیاده فی المکتوبه. اگر به این روایت متکی هستیم، این روایت که نمی گوید: «السجود زیاده و الصلوه لیست بزیاده». آیا این روایت یک چنین مطلبی را می گوید؟ می گوید: یک سجده، زیاده است، اما یک نماز مستقل«لیست بزیاده»؟ یک چنین چیزی را شما از این روایت استفاده می کنید؟ یا اینکه این روایت می گوید: السجود، زیاده فی المکتوبه.

اگر ما باشیم و فهم عرفی خودمان از این روایت، می گوییم: اگر سجود زیادی در مکتوبه شد، یک نماز مستقل بطریق اولی زیاده فی المکتوبه. پس این که شما بین سجود و بین یک نماز مستقل که دارای عنوان مستقل است فرق می گذارید، این فرق از کجا آمده است ؟ آیا این فرق استناد به فهم عرف دارد در معنای زیاده ؟ عرف یک چنین چیزی را قائل نیست. یک چنین فرقی برای عرف روشن نیست، و اگر هم استناد به روایت می کنید، روایت می گوید: «السجود زیاده فی المکتوبه»، اما نمی گوید: «دون الصلوه» نمی گوید: یک صلاه مستقل لیست بزیاده. پس این یک جهت که کلام ایشان برای ما قابل قبول نیست.

عنوان مستقل داشتن سجده عزیمه و اخلال آن به نماز

جهت دیگر: شما فرمودید هرچیزی که عنوان مستقلّ داشته باشد، «هذه لیست بزیاده». صلاه را به عنوان یک مثال برای این کلی بیان کردید، گفتید: صلاه یک عنوان