سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 86

مستقل دارد. مگر سجدۀ عزیمت بما انّه سجده العزیمه، عنوان مستقلی ندارد؟ ما در بین سجده ها می بینیم هر سجده ای یک عنوانی دارد. اسم یک سجده ای را شما سجده الشکر و یک سجده ای را سجده العزیمه و یک سجده ای را سجده السهو و یک سجده ای را سجده الصلوه می گذارید. آیا اینها عناوین مستقله نیست ؟! آیا در عنوان مستقل باید عمل هم تعدد داشته باشد؟ یعنی چند تا عمل باید مخلوط بشود؟ یا اینکه یک عنوان مستقلی در کار باشد؟ شما روی عنوان مستقلّ تکیه کردید. «سجده العزیمه لیس له عنوان مستقل» پس چرا می گویید: سجده العزیمه و او را در مقابل سجده الشکر قرار می دهید، او را در مقابل سجده الصلوه قرار می دهید؟ پس یک عنوان مستقل دارد.

بله، اگر یک سجده ای را به عنوان صلاه اضافه کرد، این دیگر یک عنوان دیگری غیر از عنوان صلاتی نمی تواند داشته باشد. اما اگر یک سجده ای را به عنوان اینکه آیۀ سجده را قرائت کرده است و اگر در نماز هم نبود، این سجدۀ عزیمت را اتیان می کرد، به استناد خواندن آیه سجده، حالا دارد یک سجده ای را به قصد سجده عزیمت اتیان می کند، این عنوان مستقلی نیست ؟ حتما باید اعمال متعددی باشد مثل نماز مرکب از اعمال و اقوالی باشد؟ یا اینکه شما می گویید: هرچه عنوان مستقل داشته باشد، موجب این است که زیاده تحقق پیدا نکند. ما سجده العزیمه را یک عنوان مستقلی می بینیم، یک عنوان جدایی می بینیم، ایشان یک فصلی را به سجده العزیمه اختصاص می دهند که بمجرّد اینکه موجب این سجدۀ عزیمت در خود نماز واقع شده است و سوره سجده در نماز خوانده شده است، سبب نمی شود که سجده العزیمه عنوان استقلالی خودش را از دست بدهد. این سوره السجده و آیه السجده سبب لوجوب السجده و سبب با مسبب مغایر است. سبب این طور نیست که عین مسبب باشد. سببش جزئیت برای نماز دارد، اما مسببش یک عنوان مستقلی است به عنوان سجده العزیمه.

عدم فرق بین سجده سهو و سجده عزیمه

ما در اینجا مماشات می کنیم، اگر بگویید: بین سجدۀ عزیمت و بین نماز فرق وجود دارد، قبول می کنیم، اما بیننا و بین وجداننا آیا سجده العزیمه با سجده السهو چه فرقی می کند؟ شما بین این دو فرق گذاشتید، گفتید: اگر کسی در نماز ظهر موجب سجده سهو را انجام داد و بعد از نماز ظهر فراموش کرد و در وسط نماز عصر به یادش آمد، مانعی