سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 88

سجدۀ سهو در وسط نماز هم بتواند تحقق پیدا بکند، چرا در وسط نماز اول نتواند تحقق پیدا بکند؟ چرا در دنبال موجب سجود سهو نتواند تحقق پیدا بکند؟ اینکه شارع دو سجدۀ سهو را برای بعد از نماز قرار داده است، ظاهرش این است که این سجده در نماز نمی تواند واقع بشود حالا می خواهد در نماز ظهر باشد که فراموشی در آنجا تحقق پیدا کرده است، یا در نماز عصر باشد. و اینکه بگوییم: دو سجدۀ سهو نماز ظهر را در وسط نماز عصر انجام بده، به نظر من از غرائب مطلب است. البته این یک بحث فقهی هم دارد و باید آنجا را ملاحظه کرد، لکن همین طوری که انسان مسائل را ملاحظه می کند، این خیلی غریب به نظر می آید که انسان بتواند سجدۀ سهوی را که در خود نماز ظهر حق انجام دادنش را ندارد و ظاهرش هم این است که عنوان زیاده تحقق پیدا می کند، این را بیاورد در وسط نماز عصر انجام بدهد.

اشکال تعدّی از نماز یومیه به نماز آیات

و اما آخرین مطلب دربارۀ کلام ایشان: ایشان فرمودند که روایت وارد شده است که اگر کسی مشغول صلاه یومیّه باشد و بعد ملاحظه کند که وقت نماز آیات دارد تنگ می شود، اینجا می تواند نماز یومیه را رها کند، نماز آیات را بخواند. بعد از آن که نماز آیات را خواند، برگردد به همان مقداری که از نماز یومیّه خوانده است و آن را اتمام کند و به اکمال برساند.

ایشان فرمودند: اینجا روایت دارد و ما از مورد این روایت تعدّی می کنیم به عکس این مسأله، درحالی که بعد از مراجعۀ به روایات، معلوم شد که آن چه روایت در آن وارد شده است، خودش عکس این مسأله است.

در این جایی که ایشان مدعی ورود روایت هستند، روایت وجود ندارد و در آن موردی که ایشان از روایت می خواهند تعدی به آن مورد بکنند، روایت آنجا وارد شده است و آن عبارت از این است که کسی مشغول خواندن صلاه آیات است، یک مرتبه متوجه شد که نماز ظهر و عصرش را نخوانده است و اگر بخواهد نماز آیات را به اتمام برساند، وقت نماز ظهر و عصر تنگ می شود و از بین می رود. اینجا روایت دارد که نماز آیات را تا آنجایی که خوانده رها کند، بعد برود نماز یومیه اش را بخواند، بعد بیاید بقیۀ نماز آیات را تکمیل بکند.