سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 13 صفحه 9

درس دویست و نود و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تحقیق در معنای مانع

عرض کردیم که یک اختلافی در معنای«مانع» وجود دارد و آن این است که آیا مانع، رجوع به شرط می کند به این کیفیت که شرط آن است که وجودش در مأموربه اعتبار دارد و تقیّد به وجود در مأموربه مطرح است، لکن مانع، آن است که عدمش در مأموربه اعتبار شده و عدمش دخالت در مأموربه دارد. آیا معنای مانع، این است، که در حقیقت رجوع به شرطیت عدم می کند یا اینکه مانع در رابطۀ با وجود است و یک وصفی است که وجود شیء اتصاف به او پیدا می کند و روی این حساب، معنای مانع یعنی آن که وجودش مضادّ با مأموربه است، و بین مأموربه و او، امکان اجتماع نیست. اگر مانع تحقّق پیدا بکند، دیگر ممتنع است که مأموربه وجود پیدا بکند، برای اینکه اجتماع متضادین امکان ندارد. یک چنین حرفی هم در معنای مانع مطرح است.

ما دیروز برای بیرون آوردن استصحاب از مثبتیت، گفتیم: چه مانعی دارد که