سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 197

وظیفه نداشته است که بررسی بکند، بررسی نکرد و وارد نماز شد، «اذا شککت فی موضع منه ثم رأیته»، ظاهرش همین است، وسط نماز دیدی آن را و فهمیدی که این همان نجاست قبل از نماز است؛ یعنی فهمیدی که این مقداری که از نماز خوانده ای، با نجاست واقع شده است، اینجا امام می فرماید: نماز فایده ندارد، باید نماز را از سر بخوانی.

فرق بین علم به نجاست در اثنای نماز با بعد از نماز

البته بعدا بحث می کنیم که یکی از اشکالاتی که به این روایت وارد است و باید جواب آن داده شود، این است که چطور اگر انسان بعد از نماز یقین بکند که تمام نمازش با نجاست بوده است، آنجا امام فرمود: «لا تعید»، لازم نیست که نماز را اعاده بکنی، اما اگر در وسط نماز فهمید که این مقداری که از نماز خوانده با نجاست بوده است، این نماز فایده ندارد، این مقدار از نماز اثری ندارد، نماز باید شکسته بشود و از نو اعاده بشود؟ در حقیقت روایت فرق گذاشته است«بین اثناء الصلاه و بعد الصلاه»، این یکی از مشکلات روایت است که ان شاء الله بعدا آن را بحث می کنیم.

امّا«و ان لم تشک ثمّ رأیته رطبا»، وسط نماز دیدی که خون تازه ای در لباس شما هست، «قطّعت الصلاه و غسلته»، نمی گوید نماز را بشکن، نماز را از همین جا قطع بکن و لباس را تطهیر بکن، «ثم بنیت علی الصلاه»، بعد بقیۀ نماز را انجام بده که البته این در صورتی است که مستلزم فعل کثیر یا انحراف از قبله نباشد که این تقیید را ما به ادلۀ خارجیه به این روایت وارد می کنیم. «قطعت الصلاه و غسلته ثم بنیت علی الصلاه»، بعد بدون اینکه زراره سؤال از علت بکند، خود امام(علیه السلام) ابتداء بیان علّت می فرماید: «لانّک لا تدری لعله شیء اوقع علیک»، تو نمی دانی این مقداری که از نماز خواندی با این نجاست همراه بوده است، احتمال می دهی همین الان که در حال صلاه هستی، این نجاست در همین وسط نماز«عرض لثوبک»، مخصوصا با توجه به رطوبت این نجاست«ثم رأیت رطبا»، وقتی که یک چنین احتمالی می دهی که نماز را تا اینجا خوانده ای، خالی از نجاست بوده است و الان نجاست بر ثوب تو عارض شده است، اینجا این مقدار از نمازی که خوانده ای، صحیح است، ولی همین الان یا لباس را تغییر بده، یا آن را تطهیر کن. پیداست که شستن یکی از راههای مسأله است، می تواند لباس را