سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 210

بعد گفتیم: این مواردی که عنوان اعاده مطرح است، اینها کنایه از یک مسأله دیگری است، ارشاد به یک مطلب دیگری است، نه اینکه روی عنوان اعاده تکیه شده باشد.

عدم شرطیت طهارت واقعیه برای صلاه

حالا که اینطور شد، اینجا جواب اشکال را به این صورت می دهیم که امام(علیه السلام) نمی خواهند علت برای عدم اعاده را ذکر کنند، برای اینکه امام که می فرماید:

«تغسله و لا تعید الصلاه» اصلا«لا تعید الصلاه» حکمی نیست به عدم وجوب اعاده بلکه این«لا تعید الصلاه» اشاره به ریشۀ مسأله است، اشاره به منشأ مسأله است. منشأ مسأله این است که ببینیم این عملی که در خارج واقع شده است موافقت با مأموربه دارد یا ندارد. علت اینکه شک می کنیم در اینکه موافقت با مأموربه دارد یا ندارد، این است که باید دایرۀ مأموربه را درست تشخیص بدهیم، باید درست برای ما روشن باشد که مأموربه عبارت از چیست؟

اینجا می بینیم یک سنخ ادله ای داریم که دلالت می کند بر اعتبار طهارت ثوب و بدن در نماز. اگر ما باشیم و خود این ادله و دلیل حاکم نداشته باشد، دلیل مفسّری نداشته باشد، ظاهر این ادله، این است که آن که در نماز معتبر است، طهارت واقعیه ثوب است.

ثوب باید به حسب واقع، طاهر باشد. ظاهر اعتبار یک شیء در شیء دیگر، این است که واقع آن شیء در مشروط، اعتبار دارد. وقتی که می فرماید: «لا صلاه الا بطهور»، یعنی طهور واقعی. وقتی که می فرماید: «یشترط فی الصلاه طهاره الثوب یعنی الطهاره الواقعیه».

اگر ما باشیم و نفس همین ادله، ما طهارت واقعیه را استفاده می کنیم و لازمۀ اعتبار طهارت واقعیه، این است که در این مورد ثالثی که زراره سؤال کرده است طبق آن ادله، نماز باید باطل باشد برای اینکه ما بعد از نماز یقین کردیم به اینکه تمام صلاه مع النجاسه واقع شده است. اما اینجا می بینیم که امام می خواهد بفرماید: مأتی به تو با مأموربه مخالفت ندارد. چرا مخالفت ندارد؟ برای اینکه مأموربه آن نیست که تو تصور می کنی، مأموربه عبارت از نماز با طهارت واقعیه نیست بلکه مأموربه عبارت از مطلق الطهاره است طهارت واقعیه باشد، یا طهارت استصحابیه باشد.

در حقیقت این تعلیل امام به منزلۀ یک تفسیر و توضیحی برای آن ادله است و