سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 221

صورتی که نه استصحابی باشد و نه ادله رعاف شمول پیدا بکند، مصححی برای این نماز ما نمی توانیم پیدا بکنیم.

فرق بین مجموع نماز و وسط نماز به این کیفیت روشن شد، در حالی که انسان ابتداء خیال می کرد که نه تنها فرق ندارد، بلکه این صورت، از نظر حکم به صحت، اولویت دارد. اما روی قواعد که ملاحظه می کنیم، قاعده همین را که امام می فرماید اقتضا می کند، آنجا صحت و اینجا بطلان.

اشکال عدم تفاوت موارد علم به نجاست در اثنا

حالا که این روشن شد، مشکله این است که اگر شما به این کیفیت، حکم به بطلان کردید، در آن فرض دوم، امام در ذیل روایت، دو فرض مطرح کردند: «تنقض الصلاه و تعید اذا شککت فی موضوع منه ثم رأیته» که همین بود و فرق آن را با مجموعه نماز گذاشتیم. حالا کأنّ یک ان قلتی می گوید: ما فرق بین اثنا و تمامی نماز را فهمیدیم، اما فرق بین این دو قسم اثنا چطور می شود که در یک قسم، امام حکم به بطلان کردند و در یک قسمش، امام حکم به صحّت و بنای علی ما مضی کردند؟

این فرضی که حکم به صحّت کردند عبارت از این بود که شما در وسط نماز، علم به نجاست پیدا کردید، لکن تردید شما از این نظر بود که آیا این نجاست، الان حادث شد «لعله شیء اوقع علیک» یا اینکه این نجاست من اول الامر بوده است. الان که شما علم به نجاست پیدا کردید، چطور مسأله را درست می کنید؟ در این فرض دوم هم شما الان که حاله صلاتیه و من اجزاء الصلاه و حالات الصلاه، همین الان عالم به نجاست شدید، و احتمال می دهید که این نجاست، الان حادث شده باشد و احتمال هم می دهید که این نجاست من اول الامر بوده است. اینجا حدوث نجاست را احراز نکرده اید تا مشابه مسألۀ رعاف باشد. اگر حدوثش را احراز می کردید، یعنی یقین می کردید که بچه ای در حال نماز از پهلوی شما گذشت و دست نجس خودش را مع الرطوبه به لباس شما مالید. اگر این معنا احراز می شد، اینجا مشابه ادلۀ رعاف بود و طبق ادلۀ رعاف، تردیدی در صحت این نماز نبود اما شما که این را نمی دانید. شما دو احتمال در اینجا می دهید: یک احتمال، حدوث این نجاست فی وسط الصلاه، حتی یشبه الرعاف. یک احتمال هم این است که این نجاست کانت من اول الصلاه. اینجا را چه کار می کنیم؟ چطور اینجا امام حکم به