سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 234

متیقنه را کنار بگذارد، و از نو صلاه را استیناف و اعاده بکند. این احتمال دوم هم لا ینقض را همین جور معنا می کند.

لکن فرق این احتمال با احتمال اول در آن جملات بعدی است، مخصوصا در این دو جملۀ«و لا یدخل الشک فی الیقین و لا یخلط احدهما بالاخر» مرحوم محدث کاشانی جمله دومی را عطف تفسیر بر جملۀ اول قرار داده بود. جملۀ(و شک را در یقین داخل نکند،) را اینجور معنا می کرد که یعنی رکعت مشکوکه را به حساب نیاورد، فرض نکند که این رکعت مشکوکه یک رکعت واقعیت داری است، یقین را مورد دخول و ادخال شک قرار ندهد و یکی را با دیگری مخلوط نکند برای اینکه اگر این آدم به همان نماز سه رکعتی اکتفا بکند، در حالی که شک دارد در اینکه این رکعت رابعه اتیان شده یا نه، در حقیقت در نماز خلط بین شک و یقین کرده، سه رکعت نمازش را با یقین درست کرده، یک رکعت نمازش را با شک درست کرده است؛ محدث کاشانی اینطور معنا می کردند.

لکن در این احتمال دوم می گوید: «لا یدخل الشک فی الیقین» معنایش این است که آن رکعت مشکوکه را همراه با رکعات متیقنه نیاورد، و شک و یقین را خلط نکند، یعنی رکعت مشکوکه را در نماز واحد به رکعات متیقنه نچسباند.

به عبارت دیگر: روی احتمال محدث کاشانی ما از این دو جمله استفاده می کردیم که این رکعت مشکوکه را باید بیاورد، اما چطوری باید بیاورد، به قول خود ایشان: دیگر مسألۀ انفصال و اتصال در آن مطرح نبود. «لا یدخل الشک فی الیقین» معنایش این است که نباید شک را به یقین ضمیمه کند و همین جا نمازش را خاتمه بدهد و دیگر مسأله را تمام بکند، زیرا این رکعت مشکوکه نباید به حساب گذاشته بشود. اما رکعت مشکوکه را چطوری بیاوریم؟ آیا متصله بیاوریم کما یقول به العامه؟ یا منفصله بصورت نماز احتیاط بجا بیاوریم کما یقول به الشیعه؟ روی احتمال محدث کاشانی، بر هیچ کدامش دلالتی در روایت نبود. اما این احتمال دوم می گوید: تصادفا این دو جمله دارد از اتصال رکعت مشکوکه جلوگیری می کند.

به عبارت اخری: مفاد این«لا یدخل الشک فی الیقین و لا یخلط احدهما بالاخر» این است که آن رکعت مشکوکه باید منفصله اتیان بشود برای اینکه اگر متصله اتیان شد، شما شک را با یقین به هم وصل کرده اید و رکعت مشکوکه را در رکعات متیقنه ادخال کرده اید. اما اگر منفصله آوردید، در اینجا هم رکعت مشکوکه اتیان شده و هم با رکعات