سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 243

روایت، هم دلالت بر استصحاب می کند و هم مخالفتی با مذهب حق ندارد برای اینکه در این روایت که مسألۀ اتصال آن رکعت مطرح نبود، این روایت اطلاق داشت، هم با اتصال سازگار بود و هم با انفصال سازگار بود. اگر این طوری روایت معنا بشود، هم دلالت بر استصحاب دارد و هم مخالفت با مذهب حق، در روایت به چشم نمی خورد.

عدم سازش روایت با باب استصحاب در صورت اطلاق

لکن به مرحوم محقق خراسانی اشکال شده که اگر شما بگویید: این روایت از نظر اتصال و انفصال، اطلاق دارد، این اصلا با استصحاب نمی سازد برای اینکه معنای استصحاب عدم اتیان به رکعت رابعه، این است که آن آثاری که شما روی فرض یقین به عدم اتیان به رکعت رابعه، بار می کردید، همان آثار را در صورت شک، بار کنید. شما اگر یقین می داشتید به اینکه رکعت رابعه را نخواندید، چه کار می کردید؟ یقین به عدم اتیان به رکعت رابعه معنایش این نبود که فقط شما یک رکعتی بخوانید«مردده بین الاتصال و الانفصال». اگر شما یقین داشتید به عدم اتیان به رکعت رابعه، معنایش این بود که بلند بشوید رکعت رابعه را متصله انجام بدهید.

اگر معنای«لا ینقض الیقین بالشک» عبارت از استصحاب شد، معنایش این است که اگر یقین شما به عدم اتیان به رکعت رابعه، تعلق می گرفت، هر اثری که بر آن ترتب پیدا می کرد را حالا که شما شک در اتیان رکعت رابعه دارید، همان آثار را باید مترتب بکنید.

آثاری که بر یقین به عدم اتیان به رکعت رابعه بار می شد، دو تا اثر بود: یکی خواندن رکعت و دیگر متصله اتیان کردن. لذا اگر شما استصحاب عدم اتیان به رکعت رابعه را جاری کردید، گفتید: معنای«لا ینقض الیقین بالشک» در روایت، همین استصحاب عدم اتیان به رکعت رابعه است، معنایش این است که روایت دلالت می کند بر اینکه متصله باید اتیان بشود و ما نمی توانیم در روایت ادعای اطلاق بکنیم، نمی توانیم بگوییم:

روایت، بحثی در اتصال و انفصال ندارد. همین که روایت استصحاب را مطرح می کند و معنای استصحاب، ترتیب آثار عدم اتیان به رکعت رابعه است«فی صوره الشک»، آثار عدم اتیان به رکعت رابعه، لزوم خواندن رکعت متصله است.

پس معنای استصحاب عدم اتیان به رکعت رابعه، این است که شما در حال شک هم این رکعت رابعه را متصله انجام بدهید و اگر اینطور شد، روایت برخلاف مذهب حق