سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 250

که یک مسأله ای به صورت قاعده مطرح می شود و به صورت عنوان کلی مطرح می شود، این الف و لام در یقین، ظهور در الف و لام تعریف جنس دارد به طوری که هیچ ناظر به خصوصیات و افراد نیست. الف و لام در الشک هم همین طور است.

اما به خلاف اینکه بخواهیم این را مخصوص به استصحاب بگیریم، که اگر از مورد «لا ینقض الیقین» هم الغای خصوصیت کنیم، باید بگوییم: «لا ینقض الیقین بالحاله السابقه» این قیدی و خصوصیتی است که اینجا مطرح شد. ما چرا یقین را بر این معنا حمل بکنیم؟ ما یقین می گوییم، این یقین گاهی مصداقش یقین به حالت سابقه است، گاهی هم مصداقش یقین به رکعات اتیان شده است که در شک بین سه و چهار، یقین دارد که سه رکعت خوانده این هم یک مصداق برای«لا ینقض الیقین بالشک» است.

پس مؤیّد دومی که ایشان برای این مطلب ذکر می فرمایند، ظهور الف و لام و همین طور خود کلمۀ یقین و شک است، در این که هیچ مسأله ای جز ماهیت و جنس، در اینجا مطرح نشده و اراده نشده است.

(سؤال... و پاسخ استاد): استصحاب، یقینش، یقین خاص است؛ یعنی یقین به حالت سابقه اما روی بیان ایشان، این یقین دو مصداق دارد: یک مصداقش یقین به حالت سابقه است و یک مصداقش، همان است که محدث کاشانی فرمود: یقین به رکعات خوانده شده نباید نقض بشود، نباید انسان دور آن رکعات قلم بگیرد. پس یقین خود استصحاب هم یقین خاصی است و بیان ایشان این است که اصلا در«لا ینقض الیقین»، خصوصیتی در یقینش نیست، هم استصحاب و هم معنای محدث کاشانی، هر دو را دلالت دارد.

عدم اختصاص«لا ینقض الیقین بالشک» به باب استصحاب

در مرجّح سومی که ایشان ذکر می فرمایند، پا را خیلی بالا گذاشته اند. علوّ همّت ایشان، در مسائل علمی هم پیاده شده.

می فرماید: ممکن است بگوییم که این«لا ینقض الیقین بالشک» که در روایات گذشته هم بود، اصلا اختصاص به استصحاب ندارد، آن هم به عنوان یک قاعده کلیه، مطرح است و یکی از دو مصداقش لااقل استصحاب است.

اتحاد سیاق بین این روایت و بین روایات گذشته، اقتضا می کند که اگر در آنها به صورت یک قاعده کلیه مطرح بود، این«لا ینقض الیقین بالشک» در این روایت هم