سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 285

استعمال صحیحی است. بین«الیقین لا ینقض بالشک» یا«الیقین لا یدخله الشک» چه فرق می کند؟ اگر شما کلمۀ نقض را در اینجا به کار بردید در حالی که معنای نقض، عبارت از شکستن آن هیئت اتصالیه است، دخول هم معنایش همین است. اگر مثلا یک مقداری شیره وارد این آب حوض شد، اینجا وقتی که می گوییم: شیره داخل در آب شده است، معنای آن این است که اجزای اتصالیۀ آب را به هم زده است، بین اجزای اتصالیۀ آب به هم خورده است. به نظر ما هیچ فرقی بین کلمۀ«لا یدخل» با«لا ینقض» ملاحظه نمی شود.

مخصوصا با آن معنایی که من از صحیحۀ ثالثۀ زراره خدمت شما عرض کردم. در صحیحۀ ثالثۀ زراره، امام استصحاب را در سه قالب بیان کرده است: یکی«لا ینقض الیقین الشک»، یکی«لا یدخل الشک فی الیقین»، یکی«لا یخلط احدهما بالآخر»، همۀ اینها استصحاب است. «عباراتنا شتّی» هم تعبیر به«لا ینقض» شده است و هم تعبیر به «لا یدخل» شده است و هم تعبیر به«لا یختلط» شده است روی آن استظهاری که ما روی آن روایت کردیم. پس صرف اینکه بگوییم: تا به حال در باب استصحاب کلمۀ«لا ینقض» بوده اما کلمۀ«لا یدخل» به گوش ما نخورده است، این سبب نمی شود که روایت را از دلالت بر استصحاب کنار بگذاریم. لکن در عین اینکه این روایت، دلالت بر استصحاب می کند امّا اظهریتی که مرحوم شیخ ادعا فرمودند را نمی توان پذیرفت برای اینکه روایات گذشته و مخصوصا صحیحۀ اولای گذشته، کاملا ظهور در استصحاب داشت و اینجا و لو اینکه ظهور آن به نظر تمام است، امّا فکر نمی کنیم که از نظر مرتبۀ ظهور، به ظهور بعضی از روایات گذشته برسد. اجمالا دلالت این روایت بر استصحاب روشن است و لو اینکه سندش همان طوری که ملاحظه فرمودید درست نیست.

پرسش:

1 - معنای یوم الشک در مکاتبۀ قاسانی را ذکر کنید.

2 - بیان مرحوم شیخ(ره) در دلالت روایت قاسانی بر استصحاب چیست؟

3 - بیان محقق خراسانی(ره) بر عدم دلالت روایت قاسانی بر استصحاب چیست؟

4 - تأیید محقق نائینی(ره) از کلام محقق خراسانی(ره) و اشکال آن را بیان کنید.

5 - اشکال استاد در عدم دلالت روایت قاسانی بر استصحاب چیست؟