سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 344

درس چهارصد و دهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفصیلی را که مرحوم آخوند(رحمه اللّه علیه) در کفایه بیان کرده اند، ملاحظه فرمودید. ایشان در مورد قسم اول از اقسام ثلاثۀ احکام وضعیه فرمودند: جعل تشریعی به هیچ وجه«لا اصاله و لا تبعا» در آن راه ندارد و مثالهایی که برای این قسم زده اند مثل سببیت، شرطیت، رافعیت و مانعیت همۀ اینها در رابطۀ با تکلیف بود، سببیت للتکلیف، شرطیت للتکیف، مانعیت برای تکلیف و رافعیّت هم همین طور است.

عدم توجیه حکم وضعی بودن مانند سببیت، طبق مبنای مرحوم آخوند(ره)

اولین اشکالی که به ایشان متوجه است، این است که اگر شما معتقدید که جعل تشریعی«لا اصاله و لا تبعا» در اینها راه ندارد، پس به چه مناسبت اینها را از احکام وضعیه قرار دادید؟ برای اینکه اگر حکم را به همان معنای وسیع خودش معنا بکنیم، حکم به معنای مقرّر شرعی است، به معنای مجعول شرعی است، آن که مقسم قرار