سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 519

معمم در خانه بوده است، یقینا. برای اینکه اصل تحقق عنوان روحانی در دار برای ما مقطوع است، هیچ تردیدی نداریم که هم عنوان زید در دار است و هم عنوان روحانی.

امّا تردید ما در این است، که این دو تا عنوان بر یکی منطبق است و یا اینکه نه، هر یکی از این دو عنوان یک مصداق مستقلی و یک فرد مستقل دارد، آیا این با کلی قسم ثالث کاملا بین آنها فرق نیست؟ خیلی فرق بین اینها از نظر موضوع وجود دارد. حالا از نظر حکم این را عرض بکنیم چون حالا بحث ما بررسی اصل موضوع است.

و امّا دو مثال دیگری که زدند: یکی مسألۀ جنابت در همان مثالی که عرض شد، یقینا می داند که شب پنج شنبه، «کان جنبا» و عقیب این جنابت هم غسل کرده است، حالا هم که روز جمعه منی در ثوب خودش مشاهده می کند و یقین دارد به اینکه این منی مربوط به خودش است، در نتیجه قاطع می شود، به اینکه به دنبال خروج این منی، جنابت تحقق پیدا کرد. لکن نمی داند که آیا این جنابت همان جنابت شب پنج شنبه ای است که«قد اغتسل منها، و یا غیر تلک الجنابه، بل جنابه اخری حادثه بعد الاغتسال» ما کاری نداریم به اینکه اینجا استصحاب جنابت جاری می شود و یا نه؟ مبتلای به معارض هست یا نه؟ ما قبل از اینها مطلبی را بررسی می کنیم و آن این است که آیا این از مصادیق استصحاب کلی است یا نه؟

نظر استاد در استصحاب کلی نبودن قسم رابع

در کلمات تقریبا این را مفروض و مسلّم گرفته اند که این استصحاب کلی قسم رابع است. ما قبول نداریم که اصلا این استصحاب کلی باشد، چرا؟ برای اینکه شما اینجا وقتی که می خواهید استصحاب بکنید، اگر استصحاب شما جاری باشد و مبتلای به معارض نباشد، شما چه چیزی را استصحاب می کنید؟ شما استصحاب می کنید جنابت حاصلۀ عقیب خروج«هذا المنی الموجود فی الثوب» این کلی است؟ شما نمی دانید که این جنابت، «جنابت جدیده» یا همان جنابت شب پنج شنبه ای است که شما غسل آن را کردید، این سبب نمی شود که این جنابت، جنابت کلی بشود، این منی، منی مشخّص «خرج هذا المنی من صاحب الثوب» یقین دارد که عقیب خروج«هذا المنی المشخّص حدثت له الجنابه» همان جنابت را استصحاب می کند، همان جنابت مستصحب است. آن جنابت جنابت کلی نیست، آن جنابت، جنابت شخصی است جنابتی است که عقیب