سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 520

همین معنا تحقق پیدا کرده است. مثل اینکه کسی اگر کسی یقین دارد که در شب گذشته جنب شده است لکن نمی داند اول شب جنب شده و یا آخر شب جنب شده است؟ الان وقتی که علم به جنابت پیدا می کند، علم به جنابت کلیّه دارد و یا اینکه علم دارد به اینکه «انه جنب» بالخصوص و تردید در سبب این جنابت دارد که باز ما نحن فیه از این مثالی که عرض کردیم روشنتر است، برای اینکه ما نحن فیه حتی سبب آن هم روشن است برای اینکه من می دانم که«عقیب خروج هذا المنی» جنب شدم، حالا نمی دانم که «خروج هذا المنی» مثلا صبح بوده است و یا«خروج هذا المنی» یک ساعت به ظهر بوده است؟ اینجا وقتی استصحاب جنابت جریان پیدا می کند، جنابت کلی استصحاب می شود و یا جنابت، جنابت شخصی است؟ فرد استصحاب می شود، «هو الجنابه المتحققه، عقیب خروج هذا المنی المشخصّ»، آیا اسم این را استصحاب کلی بگذاریم چون زمان آن برای ما روشن نیست، که«خروج هذا المنی» آیا امروز بوده، یا دو روز گذشته بوده است، این سبب می شود که عنوانش، عنوان استصحاب کلی باشد؟ و یا اینکه این استصحاب، استصحاب شخصی است و ما در استصحابات شخصیّه نباید بحث بکنیم. استصحابات شخصیّه هزار تا بحث دارد، معارض، مبتلا به معارض، غیر مبتلا، اصل حاکم، غیر حاکم، موارد جریان و عدم جریان اینها مسائل مختلفی دارد که در باب استصحاب بحث می شود. این را ما نباید جزء استصحاب کلی قرار بدهیم.

(سؤال... و پاسخ استاد) نه، فی المعین هم نیست، مردد، سبب، زمان مردد است، و الا همۀ جهات مشخص است شما می گویید جنابت حاصلۀ عقیب خروج«هذا المنی المشخص» پس اگر ما بخواهیم استصحاب شخصی در اینجا جاری بکنیم استصحاب شخصی چگونه است؟ اگر فرضا می خواستیم استصحاب شخصی جاری بکنیم، استصحاب شخصی به چه صورتی است؟ در استصحاب کلی ثالث و ثانی اگر ما می خواستیم استصحاب شخصی بکنیم اصلا راه نداشت، برای اینکه ما می خواستیم استصحاب بقای زید بکنیم با اینکه می دانستیم که زید از خانه بیرون آمده است استصحاب بقای عمرو را بکنیم عمرو را اصلا نمی دانستیم که در خانه وارد شده است که شک در بقای او بکنیم. لذا مسأله را بر روی کلی انسان عرض کردیم، آنجا می گفتیم: «کان الانسان متحققا فی الدار» و الان شک در انسان داریم، اینجا استصحاب، استصحاب شخصی است، «عقیب خروج هذا المنی المشخّص» جنابت حاصل شده است، همان