سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 14 صفحه 599

درس چهارصد و سی و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

کلام محقق نائینی(ره) در عدم جریان استصحاب عدمی

یکی از جوابهایی که از شبهۀ نراقی داده شده، جوابی است که مرحوم محقق نائینی (اعلی الله مقامه الشریف) ذکر فرمودند. جواب ایشان را با دقت ملاحظه بفرمایید تا ببینیم که قابل اشکال هست یا قابل اشکال نیست؟

ایشان می فرمایند: فاضل نراقی استصحاب وجود را معارض با استصحاب عدم قرار داده، یعنی در مقابل استصحاب وجود، یک استصحاب عدمی هم درست کرده، و بین اینها القای معارضه کرده است. اساس شبهۀ مرحوم نراقی همین معنا است که استصحاب عدمی درست کرده، و در مقابل استصحاب وجودی قرار داده است. ایشان می فرماید: ما در جواب اینطور می گوییم: اصلا استصحاب عدمی در ما نحن فیه جریان ندارد، حتی اگر استصحاب وجودی هم نباشد، باز هم استصحاب عدمی جاری نیست. نه اینکه ما بخواهیم از استصحاب وجودی حمایت کرده باشیم، نه، استصحاب عدمی را می خواهیم