سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 15 صفحه 202

درس چهارصد و شصت و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

خفای واسطه؛ مورد استثنای از اصل مثبت

عرض کردیم که از موارد اصل مثبت یک مورد را استثنا کرده اند و آن جایی است که واسطه خفی باشد با اینکه واسطه، واسطۀ عقلی است و اثر هم بر واسطه مترتب است لکن چون واسطه خفی است، گفته اند که مانعی ندارد ما استصحاب را جاری کنیم و با وجود این واسطه اثر شرعی مترتب بر واسطه را بار کنیم. دلیل بر این استثنا چیست؟ و چرا در مورد خفای واسطه، اصل مثبت مانعی ندارد؟ با این همه ادلۀ محکمی که ذکر شد بر اینکه آثار شرعی مترتب بر لوازم عقلیّه ترتب پیدا نمی کند، پس چرا در اینجا آثار شرعی ترتب پیدا می کند؟ علت این مطلب از روشن شدن مراد از خفای واسطه و واسطۀ خفیّه روشن می شود. مقصود از خفای واسطه چیست؟ واسطه خفی باشد یعنی چه؟ خفی و جلی در چه جهت ملاحظه شده است؟

مقصود از خفای واسطه در حقیقت عبارت از این معناست که ما یک مسأله را با