سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 15 صفحه 33

رفته اگر مجیئش تحقق پیدا بکند، آیا باز هم بر من واجب است اکرام بکنم یا برای من واجب نیست اکرام بکنم؟ که موضوع حقیقتش هیچ عوض نشده، بعضی از حالات موضوع تغییر کرده است. زید در آن حال«کان صدیقا للمولی» از مولی در جوّ صداقت «ان جائک زید فاکرمه» صادر شد. حالا جوّ صداقت به هم خورده است، زید دیگر آن دوستی با مولی را ندارد، عبد شک می کند که آیا«ان جائک زید فاکرمه» به قوت خودش باقی است، یا به قوت خودش باقی نیست؟ در استصحاب تعلیقی این محل بحث ماست که هیچ جهت و نقیصه ای در آن وجود نداشته باشد، نه عنوان تبدل موضوع را کسی مطرح بکند، عصیر عنب و زبیب را، ولو اینکه بعد ما در مثالهایی که می زنیم گرفتار این عصیر عنب و زبیب هستیم به لحاظ اینکه همه به این مثال زدند. ولی همه اش ملازم با همان شبهۀ تغیر عنوان موضوع است.

آیا در جایی که مولی یک حکم تعلیقی به نام«ان جائک زید فاکرمه» صادر کرده، وجوب اکرام را معلقا علی المجیء صادر کرده است، وجوب اکرام را مشروطا بالمجیء جعل کرده است، حالا این عبد شک می کند که بعد از زوال صداقت زید نسبت به مولی، هنوز مجیء محقق نشده است؟ آیا«ان جائک زید فاکرمه» این حکم تعلیقی حالا که زید دیگر صداقت ندارد و الان مجیء محقق شده است، آیا به قوت خودش باقی است یا نه؟ اینجا آیا تعلیقی بودن، مانعیّتی از جریان استصحاب دارد؟ نفس همین عنوان محل بحث را که شما ملاحظه کنید، و این حیث را در نظر بگیرید، خود این مسأله را برای ما حل می کند، تعلیقی بودن چه جرمی دارد که مانعیت از جریان استصحاب داشته باشد؟ آیا «لا تنقض الیقین بالشک» که سند استصحاب است، و دلیل در باب استصحاب است، کجای«لا تنقیض الیقین بالشک» این معنا مطرح است که باید مستصحب شما، یعنی آن متیقنی که یقین شما به او تعلق گرفته، اگر آن متیقن حکم باشد، حتما باید حکم تنجیزی باشد؟ «لا تنقض الیقین بالشک» روی پایۀ یقین و شک حکم را مطرح کرده است. «اذا کان هناک یقین بالحکم و شک فی الحکم و فی بقاء الحکم لا تنقض الیقین بالشک»؟ آیا همانطوری که در یک حکم تنجیزی این«لا تنقض الیقین بالشک» می تواند پیاده شود و از نظر استصحاب هیچ نقصی در پیاده شدن نسبت به حکم تنجیزی وجود ندارد، در حکم تعلیقی چه قصور و کمبودی وجود دارد که بگوییم: «لا تنقض الیقین بالشک» در اینجا پیاده نمی شود؟ آیا این عبد یقین به وجوب اکرام علی تقدیر مجیء زید نداشت؟ آیا الان