سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 121

مطرح نیست. شما می دانید که مراد متکلم از«رأیت اسدا یرمی» رجل شجاع است. اگر می دانید پس اصاله الظهور یعنی چه؟

به عبارت روشن تر: به مرحوم محقق نائینی عرض می کنیم: در«رأیت اسدا یرمی» آیا شما این قرینیّت را مشخص کردید یا نه؟ البته لازمۀ کلام ایشان این است که مشخص باشد برای اینکه اگر بخواهیم بگوییم: اصاله الظهور در قرینه بر اصاله الظهور در ذی القرینه حاکم است معنایش این است که بفهمیم کدام قرینه است و کدام ذی القرینه است.

مثل ما نباشید که تردید بکنید که آیا این، قرینه بر آن است، یا آن قرینۀ بر این است و همین طور متحیر بمانید که آیا«یرمی» قرینۀ بر تصرف در«اسد» است یا«اسد» قرینۀ بر تصرف در«یرمی» است. لازمۀ بیان مرحوم محقق نائینی این است که ما قرینیّت قرینه را احراز کرده ایم، یعنی در کلام به دست آورده ایم که«ما هو ذو القرینه و ما هو القرینه» لذا می گوییم: اصاله الظهور در قرینه بر اصاله الظهور در ذی القرینه حاکم است.

می گوییم: اگر مسأله این است که شما قرینه را به دست آورده اید دیگر در عنوان قرینیّت تردید ندارید. برای شما مشخص است که«یرمی» قرینه است و لذا شک ندارید.

اگر شک ندارید دیگر اصلا اصاله الظهور مطرح نیست، نه اینکه دو تا اصاله الظهور مطرح است و«احدهما حاکم علی الاخر و الاخر محکوم للاول» اصلا ما اصاله الظهور نداریم، مثل اینکه اگر خود متکلم فرض کنید گفت: «رأیت اسدا یرمی» بعد هم به صراحت گفت که و«جعلت یرمی» را قرینه. اگر متکلم یک چنین حرفی زد باز هم شما به اصاله الظهور تمسک می کنید؟ یا اینکه این یک جایی است که مراد متکلم برای شما معلوم است و آنجایی که مراد متکلم برای ما معلوم باشد دیگر جا برای اصاله الظهور نیست.

اصلا اصل چه اصل لفظی باشد، عملی باشد، عقلی باشد، شرعی باشد، عقلایی باشد، اصل برای مورد شک است، برای مورد تردید است و الا آنجایی که مشخص باشد در هیچ مقامی، معنا ندارد هیچ اصلی جریان پیدا بکند. پس اگر شما عنوان قرینیّت را مشخص کردید، ما دو تا اصاله الظهور نداریم که یکی از آنها بر دیگری حاکم باشد، اصلا اصاله الظهوری در کار نیست و اگر قرینیّت، مشخص نشده چه فایده دارد که شما بگویید: اصاله الظهور در قرینه حاکم است، کدام قرینه؟ در«رأیت اسدا یرمی» کدام قرینه است؟ شما که می گویید: قرینه مشخص نیست. اگر مشخص نیست پس حاکمیّت و محکومیّت چطور درست می شود؟ لذا شما به هیچ ترتیبی نمی توانید مسأله را اینجا حل