سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 153

درس پانصد و بیست و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بررسی قاعدۀ«الجمع مهما امکن اولی من الطرح»

خلاصۀ بحث ما در باب تعارض ابتدایی عام و خاص این بود که این تعارض عند العقلاء تعارض نیست و عقلا خاص را با عام منافی و معارض نمی بینند. حالا قاعده ای اینجا ذکر شده است که ظاهرش این است که می خواهد مسأله را به یک نحو وسیع تر و خیلی گسترده تر عنوان کند و این همان قاعدۀ معروفه است که می گویند: «الجمع بین الدلیلین مهما امکن اولی من الطرح». به لحاظ اینکه کلمۀ«جمع» و کلمۀ«طرح» در اینجا ذکر شده این قرینۀ بر این است که مقصود از این دلیلین در قاعده، یعنی دلیلین متعارضین، «الجمع بین الدلیلین المتعارضین مهما امکن اولی من الطرح».

اگر ما ظاهر این قاعده را بگیریم و بر مقتضای ظاهر این قاعده، جمود داشته باشیم و از طرف دیگر، دلیلی بر اعتبار این قاعده و حجّیت این قاعده داشته باشیم، با توجّه به این دو خصوصیت، نتیجه این می شود که اخبار علاجیه مثل مقبوله ابن حنظله و مشابهاتش به