سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 199

درس پانصد و سی و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تقدّم تخصیص عام بر تقیید مطلق از نظر شیخ

در کلام مرحوم شیخ انصاری و به تبع ایشان مرحوم محقق نائینی این معنا هست که «اذا دار الامر بین تخصیص العام و تقیید المطلق»، تقیید مطلق، تعیّن دارد؛ یعنی عام در دلالت بر مفاد عام خودش، اظهر است از دلالت مطلق در رابطۀ با مورد اجتماع. «اکرم کل عالم» در دلالت بر مورد اجتماع که عبارت از عالم فاسق است، اظهر است از «لا تکرم فاسقا» از نظر شمول همین مادۀ اجتماع و مورد اجتماع. لذا عام به عنوان اظهریّت، تقدّم پیدا می کند و مادۀ اجتماع در اختیار عام قرار می گیرد و مطلق باید تقیید بشود.

وجهش را این ذکر کرده اند که در صورتی اطلاق برای مطلق ثابت است که مقدمات حکمت تمام باشد و از جملۀ مقدمات حکمت، این است که قرینۀ تقیید و بیان بر تقیید، وجود نداشته باشد. و خود وجود عام و وجود«اکرم کل عالم» به لحاظ شمول مورد