سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 208

درس پانصد و سی و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم ارتباط اطلاق به مقام لفظ

اطلاق هیچ ارتباطی به مقام دلالت لفظ ندارد بلکه مربوط به موقعیت متکلم و شرائط ورود کلام است. اگر خداوند در کتاب اللّه«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» بیان بفرماید، از نظر دلالت لفظ و استعمال، فرقی نمی کند که مولا در مقام بیان باشد و«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» اطلاق داشته باشد و در مواقعی قابل تمسّک و قابل استدلال باشد، یا اینکه متکلم در مقام بیان نباشد بلکه در مقام اهمال و اجمال باشد که مقابل مقام بیان است، در نتیجه اطلاقی نداشته باشد و شما نتوانید به اطلاق«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» تمسک بکنید.

آیا«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» ی که اطلاق دارد و قابل تمسّک است با«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» ی که اطلاق ندارد و در موارد شک قابل تمسک نیست، از نظر استعمال، فرق دارد؟ آیا از نظر دلالت لفظی فرق می کند؟ آیا اگر«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» اطلاق دارد و قابل اطلاق است وضعش فرق می کند و دلالت لفظی اش فرق می کند و نحوۀ استعمالش فرق می کند؟