سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 219

بعد مرحوم شیخ این احتمال را تضعیف می کند و می فرماید: این احتمال تالی فاسدش این است که با توجه به«ما من عام الا و قد خصّ»، اگر ما همۀ این مخصصات را به لباس نسخ درآوریم، باید ملتزم بشویم که به اندازه این مخصصات، علاوه بر نسخ های دیگر، ما نسخ داریم. و التزام به این معنا، خیلی بعید است. هزاران نسخ داشته باشیم، هزاران منسوخ داشته باشیم، هزاران دلیل ناسخ داشته باشیم. انسان نمی تواند ملتزم به این معنا بشود. لذا ایشان از این نظر این راه را استبعداد می کنند و این راه کنار می رود.

اتصال مخصصات به عمومات و عدم نقل آنها برای ما

راه دوم این است که بگوییم: عنوان مخصص بودن این مخصصات، مفروغ عنه است و ما دست از عنوان مخصّص بودن برنمی داریم. پس آن شرط را چطور حفظ کنیم و رعایت کنیم؟ ایشان می فرماید: این طوری ملتزم می شویم، می گوییم: وجود این مخصصات منفصله با فاصله های طولانی، کاشف از این است که تمام این مخصصات در رابطۀ با عمومات خودشان، از اول به عمومش، متصل بوده منتها برای ما نقل نکرده اند، برای ما بیان نکرده اند. ما که آنجا نبودیم که ببینیم مسأله به چه کیفیتی است؟ عموماتی برای ما نقل شده است، همۀ این مخصصات بعدی همراه این عمومات بوده و قبل حضور وقت العمل به عنوان بیان حتی به صورت اتصال، اصلا مخصص متصل بوده است که مخصص متصل هم واقعش این است که اصلا مخصص نیست برای اینکه مخصّص، فرع این است که برای عموم، انعقاد عموم شده باشد و بعد مخصّص بیاید با این عموم ولو در بادی امر، تعارض کند. در مخصصات متصله اصلا برای عموم، ظهور انعقاد پیدا نمی کند. اگر گفت: «اکرم العلماء الا الفساق منهم» این از اول برایش ظهور در عموم پیدا نشده. کاری به این جهت نداریم.

آنچه که هست این است که ایشان می فرماید: وجود این مخصصات منفصله، با توجه به آن قیدی که در تخصیص اعتبار دارد، ما را راهنمایی می کند به اینکه این مخصصات با وجود شرطشان«متصله بالعام» صادر شده اند، منتها عامش را برای ما نقل کرده اند اما مخصصات متصل برای ما نقل نشده است. مثلا اگر یک روایت مخصّصی از امام عسکری(صلوات الله علیه) عمومی را در کلام امیر المؤمنین(صلوات الله و سلامه علیه) تخصیص بزند، ما باید اینجا در حقیقت بگوییم: وجود این مخصّص عسکری، کاشف از