سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 271

و همین طور آن فرض سوم هم مثل این فرض دوم است منتها فرق فرض سوم با فرض دوم این است که در فرض دوم، خود دلیل خاص زبانش گویا بود. در فرض سوم خود دلیل خاص، زبان گویایی ندارد لکن وقتی که«حرام محمد(صلی الله علیه و آله) حرام الی یوم القیامه»، به دلیل خاص ضمیمه می شود، آن وقت با پشتوانۀ این دلیل، دیگر نمی شود در مقابل آن کاری کرد، یعنی کأنّ دلیل خاص می گوید: من می گویم: اکرام عالم فاسق حرام است. آن دلیل هم می گوید: من می گویم: هر حرامی«حرام الی یوم القیامه» یعنی عالم فاسق دو هفتۀ بعد هم اکرامش حرام است و سه هفتۀ بعد هم اکرامش حرام است و چهار هفتۀ بعد هم اکرامش حرام است. منتها این زمان ها به کمک این دلیل خارجی مشخص می شود اما دو تا را که کنار هم می گذاریم، دلیل خاص، اصل حرمت را می گوید، دلیل لفظی دیگر، استمرار لفظی این حرمت را بیان می کند. با وجود پشتوانه داشتن دلیل خاص به این دلیل لفظی دال بر استمرار، دیگر نمی شود تردیدی برای انسان وجود داشته باشد در اینکه تخصیص در اینجا بر نسخ تقدّم دارد.

لذا این فروض ثلاثه ای که در این صورت دوم مطرح است، طبق قاعده در تمامی اینها، مسألۀ تقدّم تخصیص بر نسخ مطرح است، منتها یکی دو صورتش خیلی روشن است که صورت اولش هم به همان کیفیتی که عرض کردیم باز باید قائل به تقدّم تخصیص بر نسخ بشویم. یک صورت دیگر هم در مسألۀ دوران بین تخصیص و نسخ باقی مانده که ان شاء اللّه عرض می کنیم.

پرسش:

1 - کیفیت دوران بین تخصیص و نسخ را در صورت تقدّم زمانی خاص بر عام توضیح دهید.

2 - ثمره جایی که دلیل خاص قبل از عام آمده با جایی که بعد آمده، در چیست؟

3 - حکم جایی که استمرار زمانی از راه اطلاق استفاده شود را بیان کنید.

4 - فرق بین صورت فوق با مسأله دوران بین تقیید و تخصیص در چیست؟

5 - حکم جایی که استمرار زمانی از راه قضیۀ حقیقیه استفاده شود را توضیح دهید.