سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 281

درس پانصد و چهل و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تعارض بین بیش از دو دلیل

این مطالبی که در مسأله عام و خاص یا مطلق و مقیّد و امثال ذلک ملاحظه کردیم، در آنجایی بود که دو دلیل داشته باشیم که بین این دو دلیل تعارض ابتدائی وجود داشته باشد که بحثهایش تمام شد. فصل دیگری در همین رابطه وجود دارد و آن جایی است که بیش از دو دلیل داشته باشیم، سروکار ما با سه دلیل یا چهار دلیل باشد، و بین این ادلۀ متعدده، تعارض ابتدائی وجود داشته باشد. مثل آنجایی که فرضا یک دلیل عامی داشته باشیم و در مقابل دو دلیل مخصّص داشته باشیم. در اینجا در دو مقام و دو جهت باید بحث کنیم: یک جهت این است که آیا دو دلیل مخصّص وقتی که در مقابل عام واقع شدند، هر دو در صف واحد و در عرض واحد قرار می گیرند و ما باید هرکدام را مستقیما با خود عام ملاحظه کنیم؟ یا اینکه اول باید یک مخصّص را با دلیل عام ملاحظه کنیم و بعد یعنی بعد از اینکه عام به مخصّص اول تخصیص خورد، ماحصلش را با