سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 289

درس پانصد و چهل و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

گفتیم در اینجا که بیش از دو دلیل داریم: مثل یک عام و دو خاص، در دو مقام بحث واقع می شود: یک مقام این که آیا در ملاحظۀ نسبت هر خاصی با عام، خود عام مورد ملاحظه واقع می شود، خود عام محور قرار می گیرد یا اینکه اول، عام به یکی از دو مخصّص تخصیص می خورد و عام تخصیص خورده با مخصّص دومی ملاحظه می شود؟ بیان کردیم که گاهی انقلاب نسبت به وجود می آید.

نتیجۀ بحثهای گذشته این شد که آن مواردی که عنوان، عنوان تخصیص است، که عنوان تخصیص عبارت از آنجایی است که یا مخصّص لفظی منفصل باشد و یا اگر لبّی هم هست، مثل قرینۀ متصله نباشد، و الا اگر مثل قرینۀ متصله شد، حقیقتا نمی توانیم عنوان تخصیص را به او بدهیم. آنجایی که حقیقتا عنوان تخصیص مطرح است، هیچ یک از دو مخصّص بر دیگری ترجیح ندارد و هر دو در ملاحظۀ با عام یکسانند، و به تعبیر دیگر هر دو در عرض واحد قرار می گیرند. تقدیم و تأخیری مطرح نیست، ولو اینکه از