سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 339

دارد. عنوانی که در«اکرم العلماء» اخذ شده، عنوان«کل عالم» است: «اکرم کل عالم».

وقتی که عرف این دلیل را ملاحظه می کند و این عام را در نظر می گیرد می بیند یک حکم به وجوب اکرام روی این عنوان ثابت شده، بعد که«لا تکرم الفساق» را ملاحظه می کند می بیند این، یک عنوان دیگری است، یک مفهوم دیگری است که اصلا انسان از این مفهوم به مفهوم عالم انتقال پیدا نمی کند و همین طور از مفهوم عالم هم به فاسق، انتقال پیدا نمی کند.

با توجه به اینکه دو عنوان غیر مرتبط به هم در اینجا وجود دارد، ولو اینکه، بعد وقتی که با مقام اجرا برخورد می کند، می بیند گاهی از اوقات بعضی از انسان ها هم عالم هستند و هم فاسق، آیا وجود چنین مادۀ اجتماعی با توجه به تغایر عنوانین و عدم ارتباط ظاهری بین عنوانین سبب می شود که بگوییم: از نظر عرف این دو دلیل متعارض هستند و عنوان تعارض و اختلاف را اینجا مطرح بکنیم؟ آیا عرفی که در تشخیص عنوان اختلاف و تعارض محکّم است، اینها را متعارضین می بیند؟ مختلفین می نگرد؟

البته نمی خواهیم آن حرف اجتماع امر و نهی را بزنیم، نمی خواهیم بگوییم: در مادۀ اجتماع دو تا عنوان مطرح است«و لکل عنوان حکمه»، دیروز عرض کردیم که آن به این بحث ارتباطی پیدا نمی کند و اینجا در مادۀ اجتماعش دو حکم وجود ندارد ولو اینکه در بحث اجتماع امر و نهی قائل به جواز اجتماع بشویم، این حرف را نمی زنیم ولی نفس همین معنا که او یک حکم به وجوب اکرام روی«کل عالم» کرده و این هم یک حکم به حرمت اکرام روی«کل فاسق» کرده، دو عنوان غیر مرتبط، دو عنوانی که هرکدام را انسان می شنود به دیگری انتقال پیدا نمی کند، نه از کلمۀ عالم، عنوان فاسق در ذهن می آید و نه از شنیدن فاسق، به عالم انتقال پیدا می شود، آیا دو دلیل این طوری به صرف اینکه یک مادۀ اجتماعی برای اینها هست، موجب این می شود که عرف این دلیلان و خبران را متعارضان و مختلفان ببیند؟ ظاهر این است که مسأله این طور نیست. عرف اینها را مختلفان نمی بیند.

عدم شمول اخبار علاجیه نسبت به تعارض عامین من وجه

علاوه؛ در اخبار علاجیه، یک تعبیراتی وارد شده که ظاهرش این است که آن خبری که دارای ترجیح است را بگیرید و آن خبری که فاقد ترجیح است را رها کنید. مثلا در