سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 404

درس پانصد و پنجاه و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بحث در این بود که چگونه بین اخبار تخییر و اخبار توقف جمع می شود؟ مرحوم محقق نائینی(اعلی الله مقامه الشریف) وجهی بیان فرمودند و مرحوم شیخ بزرگوار شیخ انصاری(اعلی الله مقامه الشریف) هم وجهی بیان کردند که گذشت.

حمل اخبار تخییر بر مقام عمل و اخبار توقف بر مقام افتاء

مرحوم محقق حائری(ره) در کتاب شریف درر، وجه سومی بیان کرده اند. ایشان می فرمایند: بین این دو طائفه اخبار به گونه ای جمع بکنیم که اخبار تخییر را بر تخییر در مقام عمل حمل بکنیم و بگوییم: در مقام عمل، مکلف مخیر است بین اینکه این روایت را بگیرد یا روایت معارض مکافئه با آن را بگیرد. در مقام عمل، مسألۀ تخییر مطرح است اما اخبار توقف را بر مقام افتا و بر مقام نظر و بر مقام رأی حمل می کنیم؛ یعنی مجتهد در مقام فتوا به هیچ کدام از این دوتا فتوا نمی دهد و در رسالۀ خودش رأیش را مطابق با هیچ