سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 494

کدام دو روایت شما می توانید پیدا کنید، مخصوصا برای ما که روایات مان مع الواسطه است و با هفت و هشت واسطه به امام می رسد، شما کدام دو روایت با چند واسطه را می توانید پیدا کنید که رواتش در عدالت یکسان، و در فقه یکسان و در ورع یکسان، و در صدق در حدیث هم یکسان. چنین روایاتی خیلی کم پیدا می شود که هیچ یک از مرجحات در هیچ کدام از رجال سند وجود نداشته باشد، یعنی این که شش تا واسطه دارد با دیگری که شش تا واسطه دارد مثل اینکه یک میزان و ترازویی را آورده اند و اینها را بالسویه تقسیم کرده اند. عدالت این اولی با آن اولی یکی است، عدالت دومی با دومی یکی، عدالت سومی با سومی یکی، در ورع هم همینطور، در فقاهت هم همینطور، و در صدق در حدیث هم همینطور، این خیلی کم چنین فرضی می شود تحقق پیدا کند. آیا ما می توانیم روایات تخییر را حمل بر فرد نادر کنیم، می شود ما به تالی فاسد ملتزم شویم یا اینکه راه بهتری وجود دارد؟ راه بهتر این است که مسأله را عکس کنیم، یعنی اطلاق روایات تخییر، اینکه نمی شود روایات تخییر را حمل بر فرد نادر کرد، این را قرینه می گیریم بر اینکه روایات ترجیح ولو اینکه ظاهرشان وجوب ترجیح است اما مراد وجوب ترجیح نیست، بلکه مراد استحباب ترجیح است، اینطور می گوید بهتر نیست؟! در این صورت نتیجه این بشود که اصلا ترجیح هیچ ضرورتی ندارد، هیچ لزومی ندارد، یک مسأله ای است که قاعده جمع بین روایات تخییر و روایات ترجیح چنین اقتضایی می کند.

پس این یک قرینه، که اگر ما بخواهیم قائل به وجوب ترجیح شویم لازمه اش این است که روایات تخییر حمل بر فرد نادر شود، و این یک تالی فاسدی است که نمی شود به آن ملتزم شد، قرینه دوم را به ضمیمه جوابهایی که امکان دارد از این حرفها زده شود، ان شاء الله بررسی می کنیم.

پرسش:

1 - مقتضای قاعده در خبرین متعارضین غیر متکافئین چیست؟

2 - مبانی بر تخییر بین خبرین متعارضین متکافئین بنابر طریقیت را ذکر کنید.