سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 518

صحیحی داشته باشد، و یک مدلول صحیحی ما نمی توانیم برای روایت درست کنیم، و علاوه اگر اینها مقلّد باشند، که برای این جهت تقریبا یک ظهور مائی در روایت هست که این دو نفری که بینشان منازعه تحقق پیدا کرد، یک جای روایت اشعار دارد که اینها خودشان مجتهد نیستند. اگر مجتهد نیستند قبل از این جریان باید مرجع تقلیدی برای خودشان داشته باشند. نه اینکه در منازعه اختیار بکنند«رجلا من اصحابنا» این یکی را اختیار بکند، آن دیگری را اختیار بکند. این اختیار به دنبال منازعه تحقق پیدا کرده است، در حالیکه این اگر مقلد است، قبلا یک مرجعی برای خودش داشته است، و قبلا یک شخصی به عنوان رجوع در مسائل فقهیه برای خودش معین کرده است.

عدم جواز تحاکم به قدرت در مسائل و احکام شرعی

هر چه انسان در روایت فکر کند، مسأله را با شبهۀ حکمیه نمی تواند تمام کند، مخصوصا با توجه به اینکه صدر روایت که به نظر من یک دلیل قطعی است، یعنی همان مسألۀ تحاکم به سلطان و قاضی.

تحاکم به سلطان در شبهۀ حکمیه چه معنایی می تواند داشته باشد؟

تحاکم به سلطان یعنی تحاکم به قدرت، تحاکم به قدرت در مسائل موضوعیه و در اختلافات موضوعیه می تواند نقش داشته باشد، اما تحاکم به قدرت برای اینکه حکم نماز جمعه چیست، این اصلا یک معنای مضحکه آور است که در شبهۀ حکمیه کسی تحاکم به سلطان بکند.

دنبالۀ روایت این است که وقتی امام از تحاکم به طاغوت جلوگیری می کند، و راه مردم را به طرف سلطان و قضات جور می بندد یک افرادی را در همان رابطه جانشین اینها قرار می دهد، یک افراد با شرائطی را در همان مسند می نشاند، آن مسند، مسند قضا است، آن مسند، مسند فصل خصومت است، آن مسندی است که بین دو نفر در یک امری و موضوع خارجی اختلافی واقع شده است، می آید این اختلاف را حل می کند، و این خصومت را فصل می کند. علاوه بر اینکه در خود این روایت این تعبیرات و آن صدر روایت ظهور و بلکه صراحت در مطلب دارد.