سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 537

عرض می کنیم مسأله این نیست، اگر شذوذ در آن قسم ثانی در امور ثلاثه وارد باشد، حق با جنابعالی است، اما روایت با توجه به دقت در آن، ظهور دارد در اینکه شذوذ داخل در قسم سوم است، در«امر مشکل» است، در«شبهات بین ذلک» است. و«الا لما کان وجه لتثلیث الامور فی هذا المقام»، چه اثری بر آن ترتب پیدا می کرد؟ اگر مسأله به اینجا رسید شهرت به عنوان مرجح مطرح است، نه به عنوان تعیین حجت از لا حجت.

برای اینکه آن موصوف خودش را شهرت«بیّن رشد» می کند، اما طرف مقابل دیگر«بیّن الغی» نیست، این«یرد حکمه الی الله و الی الرسول»، یعنی ما نمی دانیم چه حسابی در آن روایت وجود دارد؟ اما نمی توانیم بگوییم: روایت«فاقده لاصل الحجیه، لذات الحجیه»، لذا این جهت بیان امام که به نظر قاصر ما تمام نیست، تا اینجا ما در حقیقت همۀ این خصوصیات را معنا کردیم و رعایت کردیم، اما یک معنا مانده است که این را باید ان شاء الله عرض کنیم.

حالا که شما شهرت را به این معنا گرفتید، «فان المجمع الیه لا ریب فیه»، این لا ریب فیه را شما چگونه معنا می کنید؟ آیا این لا ریب فیه، لا ریب فیه اضافی است، یا این لا ریب فیه ذاتا لا ریب فیه است؟ آیا«لا ریب فیه ای بالمقایسه الی الشاذ لا ریب فیه» یا اینکه نه خبر«مجمع الیه ذاتا لا ریب فیه». این هم نیاز به یک مختصر توضیحی دارد که این را ان شاء الله عرض می کنیم، و با این بیان یک قدری روشن می شود که مقصود از شهرت در این روایت اولا شهرت فتوایی است، و ثانیا شهرت فتوایی به عنوان مرجع اخذ شده است، منتهی یک شبهۀ دیگر هم در اینجا باز وجود دارد که ان شاء الله با جوابش عرض می کنیم.

پرسش:

1 - در صورت تساوی دو راوی طبق مقبولۀ ابن حنظله وظیفه چیست؟

2 - مقصود از«مجمع علیه»؛ شهرت من حیث الفتوی یا شهرت من حیث الروایه چیست؟

3 - مراد از تعلیل لا ریب فیه در مجمع علیه را بیان کنید.

4 - فرق نظر محقق نائینی(ره) و بعض الاعلام در مجمع علیه را ذکر کنید.